Burgerrechtenactivist Jesse Jackson (1941-2026) wijdde zijn leven aan gelijke rechten voor zwarte Amerikanen
Als bevlogen student maakte Jesse Jackson zoveel indruk op Martin Luther King Jr. dat hij gelijk werd opgenomen in de entourage van de iconische dominee-activist. Later deed hij tweemaal vergeefs een gooi naar het presidentschap. Dinsdag overleed hij op 84-jarige leeftijd.
Acht kilometer moest de kleine Jesse Jackson iedere ochtend lopen naar zijn basisschool, omdat hij door de kleur van zijn huid niet welkom was op de school in zijn wijk.
Jacksons activisme begon in 1960 in zijn geboortestad, waar hij onderdeel was van de ‘Greenville Eight’. Samen met zeven andere zwarte studenten betrad hij de ‘alleen voor witten bestemde’ openbare bibliotheek. Als vreedzaam protest namen zij plaats in de leeszaal om kranten en boeken te lezen die wettelijk niet voor hun ogen bestemd waren. De jongeren werden gearresteerd en beschuldigd van wanordelijk gedrag.
Pupil van Martin Luther King Jr.
Met zijn sociologiediploma op zak vertrok Jackson naar Chicago, waar hij aan een theologiestudie begon. In 1965 reisde hij met een groep medestudenten naar de plaats Selma in Alabama. Daar namen zij deel aan de demonstraties onder leiding van Martin Luther King Jr., die eiste dat er een eind kwam aan de rassenwetten en er gelijke stemrechten zouden komen voor zwarte Amerikanen.
Op 4 april 1968 was Jackson met zijn mentor King in de stad Memphis om stakende vuilnismannen een hart onder de riem te steken, toen de activist op het balkon van het Lorraine Motel werd doodgeschoten. Het was aan Jackson de taak om de echtgenote van King in te lichten. ‘Die acht of tien stappen naar de telefoon om mevrouw King te bellen waren de langste stappen die ik ooit in mijn leven heb moeten nemen’, vertelde hij later aan Time Magazine over die historische dag.
Kleren besmeurd met bloed
Ralph Abernathy nam uiteindelijk de leiding van SCLC over, een burgerrechtenactivist met wie Jackson herhaaldelijk botste. Uiteindelijk nam Jackson in 1971 ontslag om een eigen organisatie op te richten die ondersteuning gaf aan zwarte jongeren die worstelen met drugsverslaving, criminaliteit en zich verzetten tegen racisme op de werkvloer. Dertien jaar later zette hij dit werk grootschalig voort binnen de National Rainbow Coalition, een organisatie die streeft naar gelijke rechten voor zwarte Amerikanen, vrouwen en mensen van de lhbti-gemeenschap.
Gooi naar het presidentschap
Jesse Jackson maakte in 1984 de sprong van activisme naar de politiek, met de ambitie het presidentskandidaatschap van de Democratische Partij te veroveren. Hij wist dat zijn kansen als zwarte man klein waren. ‘Als je meedoet, kan je verliezen. Als je niet meedoet, garandeer ik dat je verliest’, zei hij er kort voor zijn kandidatuur over.
Zijn kandidatuur maakte de weg vrij voor politici zoals Barack Obama. Tijdens de overwinningsbijeenkomst van Obama in 2008 bevond Jackson zich in de menigte. De tranen stroomden over zijn wangen. ‘Ik huilde omdat ik dacht aan degenen die deze historische overwinning mogelijk hadden gemaakt, maar er niet bij konden zijn’, vertelde Jackson erover aan The Guardian. Twintig jaar na diens kandidatuur was zijn droom van een zwarte Amerikaanse president dan toch uitgekomen.
Tot op hoge leeftijd actief
Jesse Jackson bleef tot op hoge leeftijd actief als activist en zette zich in voor de burgerrechten van achtergestelde groepen in zowel de Verenigde Staten als daarbuiten. Hij sprak zich uit over de achterstelling van zwarte Amerikanen tijdens de covidpandemie, bleef campagne voeren voor een staakt-het-vuren tussen Israël en Hamas en steunde de Black Lives Matter-beweging.
Jesse Jackson, Charismatic Champion of Civil Rights, Dies at 84 – NY Times FEB17th2026
An impassioned orator, he was a moral and political force, forming a “rainbow coalition” of poor and working-class people and seeking the presidency. His mission, he said, was “to transform the mind of America.”
The Rev. Jesse Jackson, whose impassioned oratory and populist vision of a “rainbow coalition” of the poor and forgotten made him the nation’s most influential Black figure in the years between the civil rights crusades of the Rev. Dr. Martin Luther King Jr. and the election of Barack Obama, died on Tuesday at his home in Chicago. He was 84.
His death was confirmed by his family in a statement, which said that Mr. Jackson “died peacefully” but did not give a cause.