Na vijftien jaar pietenprotesten: zo veranderde de samenleving van mening

Rie Cramer Sinterklaas -poster 1929” by janwillemsen is licensed under CC BY-NC-SA 2.0

Sinterklaas Zaterdag komt Sinterklaas aan in Zaandam. Al 24 jaar organiseert René de Reus het feest. Dacht hij vijf jaar geleden nog dat Zwarte Piet onmisbaar was, nu is hij tot inkeer gekomen. „Als ik een zwart geschminkte piet zie, denk ik: die is niet helemaal goed bij zijn hoofd.”

Had je René de Reus vijf jaar geleden gevraagd waar het sinterklaasfeest niet zonder kan, dan had hij zijn wenkbrauwen in een kritische frons getrokken. „Zwarte piet”, zou hij vastberaden hebben geantwoord.

René de Reus, 24 jaar organisator inkomst Sinterklaas Zaanstad aka Roetveeg-hoofdpiet

Zonder dikke laag donkere schmink zouden de kinderen volgens hem dwars door de traditie heen kijken, zou de magie verloren gaan en zou er, kortom, niets meer aan zijn. Hoezo is zwarte piet racisme, dacht hij. Hoewel de bezwaren tegen de racistische karikatuur toen al uitgebreid en steeds vaker publiekelijk werden besproken, zag hij dat helemaal anders. Trouwens, niemand in zijn omgeving vond het hulpje van sinterklaas racistisch, zegt hij. „Onze pieten waren bruin in plaats van zwart en ze hadden niet van die dikke lippen en ook geen oorbellen. Dat leek me goed genoeg.”

Maar inmiddels is alles anders, vertelt hij onder een partytent op de Burcht in Zaandam, randje centrum, aan het water. Zaterdag komt Sinterklaas hier aan, met telecomadviseur René de Reus (54) als roetveeg-hoofdpiet. „Alle 85 pieten voldoen aan de NTR-richtlijnen.” Dat wil zeggen: met zwarte vegen van het roet, zonder gouden oorbellen, divers haar.

Jerry Affriyie, Kick Out Zwarte Piet KOZP

Al 24 jaar organiseert De Reus samen met anderen het sinterklaasfeest in Zaandam. Het begon min of meer toevallig: hij zat in een wijkraad die een speeltuin opende en daar kwam een sint bij kijken. De vrolijkheid die het sintfeest brengt had iets verslavends en dus ging De Reus er de jaren erna mee door – steeds groter werd het. Vandaag wordt in aanzwellende regen het podium opgebouwd. Een vrachtwagen met 2.400 cadeautasjes staat al klaar, er is 1.500 kilo aan pepernoten aangerukt, dranghekken worden uitgestald. Kosten: bijna een halve ton. „Als ik tegenwoordig een zwart geschminkte piet zie, denk ik: die is niet helemaal goed bij zijn hoofd.”