Onverwachts toch nog gratis ov voor Rotterdamse ouderen met kleinste beurs
Het gratis ov voor ouderen wordt toch niet helemaal geschrapt zoals de bedoeling was.
Ouderen met de allerkleinste beurs mogen alsnog volgend jaar gratis met de bus, metro en tram reizen. De RET schiet het college te hulp, waardoor een deel van de omstreden maatregel onverwachts van tafel gaat. De oppositie blijft ontevreden.
Het is samen met de invoering van het betaald parkeren een van de meest omstreden maatregelen tot nu toe van het nieuwe Rotterdamse stadsbestuur. Het afschaffen van het gratis ov voor ouderen maakt veel emoties los in de stad. Honderden boze en verdrietige ouderen demonstreerden afgelopen zomer letterlijk met veel lawaai voor het stadhuis.
Een petitie tegen het schrappen van het gratis ov werd in korte tijd meer dan 10.000 keer ondertekend. De oppositiepartijen in de gemeenteraad haalden debat na debat fel uit naar het college.
Goed nieuws
Voor de ouderen met de kleinste beurs is er nu goed nieuws. Zij behouden hun gratis ov in 2027. De gemeente en de RET hebben daarover afspraken gemaakt. AOW’ers met een inkomen tot maximaal 110 procent van het wettelijk sociaal minimum mogen in de daluren gratis blijven reizen.
Dit zijn grofweg de Rotterdammers die moeten leven van alleen een AOW-uitkering. Senioren zonder aanvullend pensioen. Daarvan wonen er in Rotterdam ongeveer 22.000. Ongeveer de helft van hen maakt nu gebruik van het gratis ov. De rest van de ouderen zal vanaf volgend jaar voortaan moeten betalen voor hun ritjes.
‘Is het niet beter het toch gratis te maken?’
Wethouder Chantal Zeegers (D66) was tot deze week in alle raadsdebatten glashelder. Vorige week zei ze nog tijdens een spoeddebat: “Wij hebben een coalitieakkoord. Daar staat het (het schrappen van het gratis ouderen-ov, red) in vermeld. Dat is de opdracht die ik van uw raad heb gekregen en die ik nu uitvoer.”
Ze vertelde toen ook met de RET in gesprek te zijn over een kortingsabonnement voor Rotterdamse senioren met de laagste inkomens.
In een van die gesprekken kwam de RET met het voorstel wat deze vrijdag is gepresenteerd, vertelt Zeegers. “Ik ben in gesprek gegaan met de RET of er een kortingsproduct mogelijk was. Uiteindelijk kwam de RET tot de slotsom of het niet beter was om voor de sociale minima het reizen toch gratis te maken. Wij zouden de RET daarvoor een financiële bijdrage moeten geven. Wij hebben nu besloten dat te gaan doen.”
‘Rekenen en tekenen’
Die bijdrage is ongeveer 3 miljoen euro, en wordt betaald door armoedewethouder Miriam Harika (PRO). Het geld lag al klaar. Het was bedoeld om het AOW-tegoed dat senioren met de laagste inkomens ieder jaar op hun Rotterdampas gestort krijgen (475 euro), te verhogen met ongeveer 190 euro.
Het extra AOW-tegoed zou een tegemoetkoming zijn voor het verdwijnen van het gratis ov. Maar iemand die vaak de tram, bus of metro pakt, is per jaar al snel veel meer kwijt. De oppositie maakte daarom gehakt van deze compensatiemaatregel.
“Het is ons echt aan het hart gegaan. Ik heb tijdens werkbezoeken heel veel ouderen gesproken”, zegt Harika. “Daar hoorde ik ook alle verhalen over wat zij moeten missen als zij die dat gratis ov niet hebben. Het college had daar echt oren naar, dus we hebben zitten rekenen en tekenen. Ik ben blij dat het gelukt is om het met de RET voor elkaar te krijgen voor het budget dat ervoor beschikbaar is.”
Harde grens is zure boodschap
Dat het gratis ov blijft voor een grote groep ouderen is voor hen natuurlijk goed nieuws. Maar iedereen die een hoger inkomen heeft, ook al is dat maar weinig meer, krijgt helemaal niets. Geen extra AOW-tegoed, geen gratis openbaar vervoer. Iemand die een inkomen heeft van 111 procent van het sociaal minimum heeft maar een paar tientjes extra per maand in de portemonnee.
Die harde grens is een zure boodschap. “Ik kan me dat voorstellen dat mensen dat denken”, zegt Zeegers, “Waar je de knip ook legt: er is natuurlijk altijd een groep die er buiten valt. Tegelijkertijd hebben we wel gemeend: dit zijn de meest kwetsbaren van Rotterdam. Die willen wij graag helpen. De maatregel (gratis ov voor alle ouderen, red.) was behoorlijk kostbaar voor de gemeente. Wij konden het financieel niet meer opbrengen om dat voor iedereen te doen.”
Wijkbus
Voor mensen die buiten de boot vallen, is er nog een alternatief. Zeegers: “We gaan investeren in de wijkbus. Er wordt nu helemaal niet zoveel gebruik van gemaakt. Het is een bus die relatief niet zo heel veel geld kost.”
Het college heeft nu voor 2027 het gratis ov geregeld, maar wil daarmee ook in de jaren daarna doorgaan. “Om snelheid te maken, hebben we afgesproken dat we het in ieder geval volgend jaar doen”, zegt Harika. “De insteek is om het structureel te maken. Alleen moet dat nog ingevuld worden.”
Discussie niet voorbij
De politieke discussie over het ouderen-ov is na deze vrijdag niet voorbij. Oppositiepartij SP kondigde eerder voor 10 november een nieuwe demonstratie aan. Die gaat nog steeds door, zegt raadslid Emin Basoglu.
“Dit is een druppel op een gloeiende plaat. Het merendeel van de ouderen komt niet meer in aanmerking voor gratis ov. Dat is onacceptabel”, aldus Basoglu. “Er wordt gedaan alsof ouderen met een klein aanvullend pensioen ineens het ov makkelijk kunnen betalen. Maar ouderen betalen al relatief veel door hogere gezondheidskosten, huishoudelijke hulp, het verhogen van het eigen risico en ga zo maar door.”
Leefbaar Rotterdam – dat ook in de oppositie zit – zegt aan een eigen voorstel te werken om het gratis ov voor álle ouderen in stand te houden. De partij zal dan wel op de begroting van de gemeente naar geld moeten zoeken om dat te kunnen betalen. En de coalitiepartijen moeten mee willen werken aan het plan van Leefbaar.
Reactie van RET-directeur Linda Boot:
“Het is fijn dat we er samen uit zijn gekomen. Er is nu alsnog een oplossing voor de mensen die deze regeling het hardst nodig hebben. Daar hebben we samen ons best voor gedaan de afgelopen weken.
Openbaar vervoer speelt voor veel ouderen een belangrijke rol bij het onderhouden van sociale contacten, het bezoeken van bijvoorbeeld een ziekenhuis of kliniek en het actief deelnemen aan de samenleving.
Voor deze doelgroep kunnen de kosten van reizen met het ov anders een serieuze belemmering vormen. Dus we zijn erg blij dat deze groep ook in 2027 gebruik kan blijven maken van het openbaar vervoer.”