De VVD is een blok aan het been van de Nederlandse economie (geworden)
Vroeger stond de VVD voor goed economisch beleid, in elk geval in de beperkte zin dat het nationaal inkomen moest groeien en geld verdienen een prachtig doel was in een mensenleven. Linkse partijen waren juist beter in geld uitgeven, aan arme mensen, aan klimaat en natuur, aan onderwijs en aan zorg. D66 en CDA stonden daar dan ergens tussenin.
Maar uit welke partijen de coalities ook werden gevormd, altijd kon je erop rekenen dat de VVD af en toe opmerkte: ‘Alles leuk en aardig, politieke vrienden, maar je moet eerst het geld verdienen voor je het kunt uitgeven.’ De VVD was het economische geweten in de Kamer – plat economisch misschien, maar niettemin nuttig in het politieke krachtenveld.
Tweede Kamerverkiezingen maart 2026
Maar inmiddels komt het me voor dat de VVD een blok aan het been van de Nederlandse economie is geworden.
De aanleiding voor deze verzuchting is natuurlijk de klucht van deze week over de verdediging door de VVD van de ‘papieren schenking’, een manier waarop (zeer) vermogenden het betalen van erfbelasting kunnen ontwijken.
Als gevolg van dat schenken van vermogen ‘op papier’ loopt de schatkist jaarlijks een paar honderd miljoen euro mis, terwijl er geen enkel economisch doel mee wordt gediend. Wie dit verdedigt, bewijst de Nederlandse economie geen dienst.
Maar dit is slechts de aanleiding. Er is, als je er eenmaal over gaat nadenken, eigenlijk een hele lijst recente economie-onvriendelijke VVD-standpunten en gedragingen. Een eerste inventarisatie.
Huizenmarkt? O, wat staat de VVD pal achter de hypotheekrenteaftrek! D66 en CDA waren tijdens hun (voor)formatie van dit minderheidskabinet eindelijk zover om die aftrek rustig en geleidelijk af te bouwen. Maar de VVD schoof bij de formatie aan en stak hier een stokje voor. Zo kiest de VVD actief voor het slecht functioneren van de huizenmarkt.
Fiscaliteit? Al jaren zegt iedereen die er verstand van heeft dat Nederland om de schatkist te vullen, minder belasting moet heffen op inkomen uit arbeid en méér uit inkomen uit vermogen. Ook zou consumptie zwaarder belast moeten worden. Waar staat de VVD dezer dagen pal achter in het debat over het belastingplan? Méér belasting op inkomen uit arbeid, minder op vermogen. Zo kiest de VVD actief voor een slechter fiscaal systeem.
Arbeidsmarkt? De VVD heeft zich, vooral in het vorige kabinet, enorm druk gemaakt over asielmigratie. Die is economisch niet zo relevant. Laagbetaalde arbeidsmigratie daarentegen is juist zéér relevant. Nederland ontwikkelt zich tot een lagelonenland door de grootschalige import van goedkope arbeid. Dit heeft niet alleen schadelijke maatschappelijke gevolgen, maar duwt ook de waarde van de productie per gewerkt uur omlaag. De VVD kiest op de arbeidsmarkt dus voor de verkeerde migratieaanpak.
Wat deze onderwerpen gemeen hebben, is dat de VVD niet meer kiest voor de ‘outsiders’, maar steeds meer voor de ‘insiders’. De huidige huizenbezitter, de huidige vermogende en de huidige onderneming die draait op geïmporteerde arbeid krijgen politieke bescherming van de VVD.
En die bescherming gaat ten koste van degenen die hard willen werken om een huis te kunnen kopen, van degenen die met de start van een eigen onderneming in de toekomst vermogend willen worden, en van de onderneming die het met goedbetaalde arbeid opneemt tegen beunbazen. Goed economisch beleid is juist: steun de uitdagers in hun gevecht tegen de gevestigde orde.
Van steunpilaar van de economie tot blok aan het been – dat is geen fraaie ontwikkeling.