Forse stijging nettarieven zet nog meer druk op energierekening
Niet alleen de prijzen van elektriciteit en aardgas stijgen sterk, ook de nettarieven gaan fors omhoog. Zowel huishoudens (plus 19 procent) als bedrijven (20 procent) gaan vanaf volgend jaar flink meer betalen voor transport van elektriciteit en aardgas, maakt toezichthouder ACM bekend.
Een gemiddeld huishouden betaalt vanaf volgend jaar 89 euro meer voor het transport van stroom, voor gas komt er gemiddeld 52 euro bij. Deze toename komt bovenop de stijgende energiekosten.
Door de miljardeninvesteringen in nieuwe elektriciteitskabels en transformatorhuisjes stijgt ook het tarief voor stroomtransport. De nettarieven voor gas stijgen doordat onderhoud en uitbreiding van het gasnet door steeds minder Nederlanders betaald moeten worden, wat het voor de achterblijvers duurder maakt.
De gezamenlijke investeringen van netbeheerders bedragen tot 2040 een duizelingwekkende 235 miljard euro.
Bedrijven gaan ook fors meer betalen: ondernemingen die rechtstreeks zijn aangesloten op het hoogspanningsnet van Tennet zijn volgend jaar ook 20 procent meer kwijt aan netkosten. Bij grootverbruikers gaat dit al snel om tientallen miljoenen extra.
De forse stijging wordt deels veroorzaakt door de aanleg van een hoogspanningsnet op de Noordzee dat energie van windparken naar land moet brengen. Deze kosten worden door netgebruikers op land betaald.
Tarieven blijven stijgen
Omdat huishoudens en bedrijven niet kunnen overstappen naar een andere netbeheerder, houdt ACM toezicht op de prijzen.
Die constateert dat de nettarieven ook de komende jaren blijven stijgen, zij het minder sterk dan in 2027. Dit komt doordat voor volgend jaar een kostencorrectie moet worden toegepast, omdat de benodigde investeringen vijf jaar geleden lager werden ingeschat dan ze in werkelijkheid uitvielen. Dat verschil moet worden terugbetaald.
Om te voorkomen dat de netrekening nog verder oploopt, roepen netbeheerders de politiek op snel keuzes te maken waar bijvoorbeeld warmtenetten worden aangelegd. Zolang dit onduidelijk is, bestaat het risico op dubbelinvesteringen: in sommige wijken dreigt dan zowel het stroomnet te worden verzwaard (nodig voor onder meer warmtepompen) als dat er een warmtenet wordt aangelegd.
Ook gas veel duurder
Door de oorlog in Iran zijn zowel olie als gas duurder geworden. Dat eerste merken veel consumenten met een benzine- of dieselauto nu al maanden, voor de meeste Nederlanders bleef het effect op de energierekening thuis nog beperkt.
Maar dit gaat de komende maanden veranderen voor huishoudens die een nieuw energiecontract moeten afsluiten. Vorige week kwam de Europese gasprijs boven de 80 euro per megawattuur uit, ruim twee keer hoger dan aan het begin van de oorlog. Met de winter voor de deur wordt dit effect straks ook voor veel huishoudens merkbaar in de maandelijkse energielasten.
Gascontracten waren volgens ACM in augustus al ruim 6 procent duurder dan de maand ervoor. Over de periode van een jaar bedraagt de stijging ruim 11 procent.
Vrees voor energiearmoede
Met name huishoudens met een lager inkomen dreigen in de verdrukking te raken. Hoewel energiearmoede de laatste jaren redelijk stabiel is dankzij financiële steunmaatregelen die tot 2024 duurden, bestaat de vrees dat volgend jaar meer Nederlanders in de problemen raken. Vorig jaar had een half miljoen Nederlanders moeite met het betalen van de energierekening.