Vanwege de droogte voor het eerst de sluizen dicht in het waterrijke westen: ‘Het is code zwart, vanaf middernacht is water onttrekken verboden’
Droogte Vanaf woensdagnacht gaan in het Hoogheemraadschap Delfland de sluizen dicht en gaat een verbod in om oppervlaktewater te onttrekken. Dat besef lijkt nog niet bij iedereen ingedaald. „Voorheen was het een theoretisch model. Dit is het hier en nu.”
Van Boxmeer heeft de stellige indruk dat burgers, boeren en ondernemers nog altijd niet beseffen wat dat betekent. Er is te weinig water, ook al is er overal water. „Maar je hebt water en wáter.”
“Er is te weinig water, ook al is er overal water. „Maar je hebt water en wáter.”
De laatste verdedigingslinie
Bovenaan de lijst van taken die waterschappen hebben, staat de bescherming van de dijken in Nederland. Net als alle andere heeft ook het hoogheemraadschap Delfland dijken die vochtig moeten blijven; als ze uitdrogen, worden ze te ‘licht’ en duwt het water van de rivieren ze om. Dat betekent direct gevaar voor de plaatsen die door deze dijken worden beschermd. In 2003 gebeurde dat met de ringdijk bij Wilnis. Dat is het absolute rampscenario. „De laatste verdedigingslinie is dat we dan zout water in ons systeem laten lopen om de dijken veilig te houden. Dat heeft onomkeerbare gevolgen voor het ecosysteem, maar de veiligheid van burgers staat daarboven.”
© Hoogheemraadschap Delfland
Van Boxmeer staat in voortdurend overleg met zijn collega’s van andere waterschappen, met bestuurders van gemeenten en provincies en met belangenorganisaties. Tot dusver was de discussie met die laatste groepen ‘pragmatisch’, volgens Van Boxmeer. De binnenvaartorganisaties bijvoorbeeld, hebben al in eerder jaren beperkingen zoals een schutverbod opgelegd gekregen door de lage waterstanden. „Zij zijn beslist beter voorbereid op de veranderende omstandigheden. Hun klanten houden tijdens droogte grotere voorraden zand of mortel aan. Of ze kiezen voor ander transport dan over water.”
Bedreigingen en veel verzoeken
Voor andere sectoren van de economie is het nog nieuw. „Voorheen was het een theoretisch model. Dit is het hier en nu. De afspraken in Nederland voor omstandigheden als deze zijn klip en klaar. Daarom nemen we nu deze ongekende maatregelen. Voor het eerst gaan we de consequenties merken. Wij kunnen op dit moment geen garantie geven dat je oppervlaktewater kunt gebruiken voor je bedrijfsvoering. Dat besef is nog niet bij iedereen ingedaald.”
“Hee, ik moet afschalen, dan moet jij het ook doen.”
Het hoogheemraadschap kreeg de afgelopen dagen enkele bedreigingen, maar vooral veel verzoeken om uitzonderingen voor deze of gene sector, voor dit of dat bedrijf. „Dat houdt allemaal op om twaalf uur vannacht. Dan is het verboden.”
Vanaf middernacht gaat het hoogheemraadschap handhaven. Als de controleurs bij een van de meetpunten zien dat het peil omlaag is gegaan, dan onderzoeken ze wie water heeft genomen. Als het peil overdag zakt, kan het door verdamping komen. Maar als het ’s nachts gebeurt, moet iemand illegaal water gebruiken. „We kunnen misschien geen individuele bedrijven aanwijzen, maar we komen wel dichtbij”, zegt Van Boxmeer. Belangrijker dan dreigen met juridische gevolgen van overtreding van deze maatregelen, vindt hij dat de ingelanden zich realiseren wat het betekent dat code zwart geldt. „Ook al zie je dat de Nieuwe Waterweg nog stroomt, er is echt overal waterschaarste. Er is geen legitieme reden om dan toch stiekem water voor jezelf te pakken. En ik hoop dat de buurman dan zegt: hee, ik moet afschalen, dan moet jij het ook doen.”