Kabinet drukt straffen voor verheerlijken van terrorisme door: maximaal 2 jaar cel
Een Britse dictatuur is dichterbij dan we denken
Verenigd Koninkrijk Mocht je denken dat een autoritair bewind niet kan in het VK: dat is dichterbij dan je denkt, waarschuwt Owen Jones. Door de gecentraliseerde Britse overheid en gebrek aan rechtsbescherming zou Reform UK snel veranderingen kunnen doorvoeren.
Het Verenigd Koninkrijk staat veel dichter bij een dictatuur dan je denkt. Neem een recent bericht op de socials van Zia Yusuf, een van de kopstukken van Reform UK. „De recente gebeurtenissen laten goed zien waarom ik de Tory- en Labour-politici die verantwoordelijk zijn voor het schrijnende onrecht in het huidige VK als landverraders beschouw”, schreef hij. „De dag van de afrekening komt eraan.” Hij specificeerde niet welke „recente gebeurtenissen” hij bedoelde of wat die „afrekening” zou behelzen, maar het loopt in de geschiedenis zelden goed af met mensen die als „landverraders” worden bestempeld.
De regering-Starmer kwalificeerde Palestine Action als terroristische organisatie en liet massaal mensen oppakken, veelal ouderen die met een protestbordje hun steun betuigden aan deze actiegroep tegen genocide
Misschien denk je dat dit zo’n uitzonderlijk land is dat een autoritair bewind hier geen kans van slagen heeft. Nou, ook de Verenigde Staten waanden zich zo uitzonderlijk dat het uitsloot dat er ooit iemand als Donald Trump president zou kunnen worden, laat staan dat hij de Amerikaanse democratie kon afbreken in een tempo dat „zijn weerga in de moderne geschiedenis niet kent”, volgens een recent rapport. In amper zestien maanden heeft hij de macht naar zich toe getrokken, de media aan banden gelegd, het kiesrecht ondermijnd, federale instanties gepolitiseerd, justitie als wapen ingezet tegen opponenten, en de nationale garde afgestuurd op steden met een Democratisch bestuur.
In het VK zou een autoritaire leider in hoger tempo veel verder kunnen gaan. Wij hebben geen geschreven grondwet, geen grondwettelijke bescherming van het recht op vrije meningsuiting, geen deelstaatregeringen, geen federale gerechtshoven. In ons parlementaire stelsel kan elke partij met een meerderheid in het Lagerhuis vrijwel ongehinderd haar agenda uitvoeren. Ons niet-gekozen Hogerhuis kan makkelijk worden uitgeschakeld. Reform UK wil het Hogerhuis vervangen door „een veel kleiner, democratischer tweede orgaan”, en hoewel dat aantrekkelijk kan klinken, zeggen ze er niet bij hoe ze het precies ‘democratischer’ willen maken. „Structuur nader in te vullen”, stond in hun verkiezingsprogramma voor 2024.
Opeenvolgende regeringen hebben al een autoritaire structuur opgetrokken die Reform zo kan overnemen en verder uitbouwen. Al decennia beknotten antidemonstratiewetten en zogeheten ‘antiterreurwetgeving‘ onze democratische vrijheid. De regering-Starmer kwalificeerde Palestine Action als terroristische organisatie en liet massaal mensen oppakken, veelal ouderen die met een protestbordje hun steun betuigden aan deze actiegroep tegen genocide. Of kijk hoe de pro-Palestijnse linkse opiniemakers Hasan Piker en Cenk Uygur de toegang tot het land is ontzegd omdat hun aanwezigheid volgens het ministerie van Binnenlandse Zaken „niet bevorderlijk is voor het algemeen belang”.
Het kabinet dient het omstreden wetsvoorstel dat verheerlijking van terrorisme strafbaar stelt in bij de Tweede Kamer. Op het misdrijf komen gevangenisstraffen tot maximaal 2 jaar te staan.
Dat heeft minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) vrijdag aangekondigd na afloop van de wekelijkse ministerraad. Van Weel: ‘Voor het verheerlijken van terroristische misdrijven en het verspreiden van terroristisch gedachtegoed is in onze samenleving absoluut geen plaats. Ook het propageren van zulke boodschappen via sociale media wordt strafbaar. We moeten onze democratie beschermen door hier paal en perk aan te stellen.’
De discussie over een zogeheten apologieverbod gaat terug tot na de moord op cineast Theo van Gogh in 2004. Pogingen het wettelijk vast te leggen, stuitten steeds op juridische bezwaren.
Het nieuwe wetsvoorstel bestaat nu uit drie strafbaarstellingen. Wie in het openbaar een terroristisch misdrijf prijst waarvoor een levenslange gevangenisstraf kan worden opgelegd, riskeert een gevangenisstraf van maximaal 2 jaar of een geldboete. Het gaat dan om het verheerlijken van een terroristische aanslag waarbij doden en gewonden zijn gevallen.
Voorts wordt het verspreiden van materiaal met lovend commentaar op een terroristisch misdrijf strafbaar, bijvoorbeeld beelden van een aanslag. De maximumstraf daarvoor wordt 1 jaar cel of een geldboete.
Ten slotte stelt het wetsvoorstel het in het openbaar betuigen van steun aan verboden terroristische organisaties strafbaar. Het kan dan gaan om het zwaaien met vlaggen tijdens demonstraties of het dragen van symbolen van verboden organisaties, op een manier die anderen ertoe kan aanzetten om de gewelddadige doelen van zo’n organisatie te gaan delen. Steunbetuigingen via (sociale) media vallen daar ook onder. Ook hier is een maximum gevangenisstraf van 2 jaar mogelijk, of een geldboete.
< Volgens Dilan Yesilgöz (vicepremier en minister van Defensie moet de wet voorkomen dat ‘het normaal wordt om terroristische boodschappen te verspreiden’. (Trouw 19/6-2025) U weet wel, die leugenachtige Yesilgoz van de ‘na-reizigers-op-na-reizigers’ en die unverfroren Douwe Bob beschuldigde van antisemitisme en Esther Ouwehand van jodenhaat – NOS 18/9-2024
Geldt dat hier ook voor openlijk en grenzeloos kwaadaardig staatsterrorisme en genocide? Voor het zwaaien met vlaggen van het Gestolen Land bijvoorbeeld rond het Eurosongfestival of toen genocideplegers uit het IDF hier even kwamen ‘ontspannen’ tijdens de Maccabirellen? Geldt dat ook voor het ontmenselijken van bijvoorbeeld Gazanen (president Gestolen Land: ‘er bestaan geen onschuldige Gazanen’ (Volkskrant 23/10-2025).
Geldt die flinkheid ook voor de corrupte premier van het Gestolen Land tegen wie vanwege zijn genocide op de Palestijnen een internationaal arrestatiebevel is uitgevaardigd? Dit nog afgezien van zijn wens om nu en passant ook in Libanon nog een hele beschaving uit te wissen? >
Ondanks het vredesakkoord tussen de VS en Iran gaan de Israëlische aanvallen op Libanon onverminderd door. Daarbij worden niet alleen militaire en burgerdoelen getroffen, maar ook wereldberoemde religieuze heiligdommen en Romeinse tempels liggen onder vuur.
Wat gaat daarbij verloren, en wat valt er nog te redden? Pieter Klok bespreekt het met cultuurredacteur en kunsthistorica Wieteke van Zeil en buitenlandverslaggever Carlijn van Esch.
Lees ook: Israëlisch offensief in Zuid-Libanon dreigt eeuwen aan geschiedenis uit te wissen
Adviesorgaan
De Raad van State was vorig jaar maart kritisch over het voorstel, maar schoot het niet af. De Raad zag risico’s voor beperking van de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vergadering en vereniging, en de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging. ‘Deze vrijheden zijn cruciaal voor onze democratische rechtsstaat, omdat zij waarborgen dat mensen kunnen deelnemen aan het maatschappelijk debat zonder te hoeven vrezen voor strafvervolging’, schreef de Raad.
Minister van Justitie en Veiligheid
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Het was volgens het adviesorgaan daarom noodzakelijk goed te kijken naar eerdere uitspraken van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, waarin personen zijn bestraft voor positieve uitingen over terrorisme. Daarbij zijn vooral de maatschappelijke context van belang en de vraag in hoeverre uitingen daadwerkelijk anderen aanzetten tot het plegen van geweld.
Van Weel zei vrijdag dat hij de opmerkingen van de Raad van State ter harte heeft genomen, door de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel te vebeteren en de strafmaxima naar beneden bij te stellen. Die zijn teruggegaan van 3 naar 2 jaar, in overeenstemming met de straffen voor groepsbelediging of haatzaaien. Hij wees erop dat de Raad vond dat met deze aanpassingen het wetsvoorstel aan de beide Kamers kan worden voorgelegd.
Historicus Omer Bartov wil Israël redden van ‘verder wegglijden in de afgrond’
Geschiedenis van Israël De Amerikaans-Israëlische historicus Omer Bartov onderzoekt in zijn nieuwe boek hoe het zionisme kon uitlopen in een moorddadige onderdrukkingsmachine. De rauwste vergelijkingen gaat hij daarbij niet uit de weg.
by Bildungsstätte Anne Frank, CC BY 3.0, via Wikimedia Commons
_14.07_(cropped).jpg){kind=link}
Wat ging er mis? Non-fictie met die vertwijfelde titel is een beproefd genre geworden in de schokkende turbulentie van de eenentwintigste eeuw. De aftrap werd in 2002 gegeven door arabist Bernard Lewis, die na de massamoordaanslag van Al-Qaeda in New York de radicalisering van de islam onder de loep nam in What Went Wrong? Het werd hem niet alom in dank afgenomen – Lewis, politiek conservatief en adviseur van de regering-Bush, werd beticht van oriëntalisme – maar dat er iets goed misgegaan was, viel toch moeilijk te ontkennen.
Wie had toen, met alle ogen nerveus gericht op ‘de islam’, verwacht dat er twintig jaar later een vergelijkbare titel zou verschijnen over het land dat zich graag „de enige democratie in het Midden-Oosten” noemt? Dat boek is er nu, Israel. What Went Wrong?, door de Holocaust-historicus Omer Bartov. Hij is geen analist aan
de zijlijn. Bartov (1954), geboren in een kibboets en hoogleraar genocide-studies aan de Amerikaanse Brown University, waarschuwde in The New York Times al kort na het begin van de oorlog in Gaza dat Israël hard op weg was genocide te plegen – een conclusie die hij een jaar later daadwerkelijk trok. […]
Stichting van Israël
Misschien verbazingwekkend, maar het interessantste deel van zijn boek is niet dat over genocide of antisemitisme, maar Bartovs analyse van de weeffouten bij de stichting van Israël. De onafhankelijkheidsverklaring van de staat in 1948 beloofde gelijke rechten voor alle inwoners, maar een democratische grondwet kwam er toen niet, en ook niet na afloop van de oorlog met de Arabische buurlanden of de decennia daarna.