Dutilhhuis

Omwonenden Schiphol leggen taken in inspraakorgaan neer: ‘We zijn een stempelmachine’

Luchtvaart De Maatschappelijke Raad Schiphol kan de belangen van omwonenden van de luchthaven ,,onvoldoende” behartigen, vinden twee van de tien leden. Ze maakten vrijdagmorgen bekend hun taken neer te leggen.

Twee gekozen leden van de raad die namens omwonenden de wettelijk verplichte inspraak leveren op het Schipholbeleid, leggen per direct hun taken neer. Dit hebben ze vrijdagochtend meegedeeld tijdens een plenaire vergadering van de tienkoppige Maatschappelijke Raad Schiphol (MRS), een wettelijk vastgelegd adviesorgaan dat gevraagd en ongevraagd advies geeft aan de minister, die verplicht is daarop te reageren.

Het besluit komt op een gevoelig moment, omdat het kabinet de komende maanden nieuwe regels voor onder meer de geluidsoverlast en veiligheid van Schiphol wil vaststellen. Volgens het kabinet komt er zo een eind aan de jarenlange illegale maar gedoogde geluidshinder van de luchthaven. Maar volgens omwonenden legaliseert het nieuwe Luchthavenverkeerbesluit vooral de bestaande hoge geluidshinder en geeft het Schiphol ook nog ruimte om verder te groeien.

De twee leden vinden dat zij de belangen van omwonenden via de MRS „onvoldoende” kunnen behartigen, zeggen zij in gesprek met NRC. Adviezen van de raad worden door het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat niet serieus genomen, de MRS wordt nauwelijks bij besluitvorming betrokken en raadsleden worden tegen elkaar uitgespeeld, zeggen zij. Ook hun twee plaatsvervangers leggen hun taken neer.

Naar verwachting zal dit besluit geen directe invloed hebben op de voortgang van het Luchthavenverkeerbesluit van het kabinet. Wel laat het zien hoeveel kritiek er is op dit besluit – eerder noemde de toezichthouder Inspectie Leefomgeving en Transport het besluit „niet handhaafbaar” en „niet uitvoerbaar”. De commissie voor de milieueffectrapportage, die de milieustudie beoordeelde, had felle kritiek en oordeelde dat het nieuwe besluit „veel ruimte aan de luchtvaart” biedt en voor méér geluidsoverlast.

„We worden door het ministerie enkel als een stempelmachine gezien”, zegt Wouter Looman, een van de twee leden die hun taken neerleggen. „We krijgen kant-en-klare besluiten waar we voor de vorm nog een zegje over mogen doen”, zegt hij. „Maar het ministerie gaat niet in op fundamentele kritiek.”

„Het ministerie kan een vinkje zetten als het de raad om advies heeft gevraagd, dan is er inspraak geleverd”, zegt het tweede raadslid, Jeroen Wester. „We worden gebruikt om het beleid te vergoelijken.”

In 2024 concludeerde de rechtbank Den Haag dat het kabinet omwonenden beter moest beschermen tegen overlast van de luchthaven, en de belangen van omwonenden meer moest meewegen bij besluiten over Schiphol.

Maar volgens de twee leden is de positie van de MRS juist verslechterd sinds de komst van minister Barry Madlener (PVV), een paar maanden na die rechterlijke uitspraak. Zijn voorganger Mark Harbers (VVD) nam de overlast van omwonenden serieus en beloofde die te verminderen. Madlener zwakte die doelen weer af na intensieve lobby van de luchtvaartsector.

Eén bezoek aan MRS

Ook onder de huidige minister Vincent Karremans (VVD) is de inspraak volgens de twee leden niet verbeterd. De minister sprak sinds zijn aantreden eind februari al zeker zes keer met Schiphol en luchtvaartmaatschappijen, en speechte eind mei nog bij een receptie op Schiphol, blijkt uit zijn openbare agenda. In die maanden is hij één keer bij de MRS geweest.

Op de vraag of ze bang zijn dat het ministerie de crisis in de MRS nu aangrijpt om de adviesraad opnieuw te negeren, reageren Looman en Wester gelaten. „Dat doen ze allang. Ze nemen ons nu ook al niet serieus.”