‘Juist nu lhbti-rechten weer meer onder druk staan’, wil Raad voor Cultuur dat Pride Amsterdam werelderfgoed wordt
Sophie Elpers | Raad voor Cultuur Nomineer juist nu Pride Amsterdam bij Unesco als immaterieel cultureel erfgoed, adviseert de Raad voor Cultuur. „Het is belangrijk om een erfgoedelement dat vrijheid van seksualiteit viert, internationaal zichtbaar te maken.”
Zelf heeft ze ook eens tussen de uitzinnige menigte langs de Amsterdamse grachten gestaan, om te zwaaien naar de minstens zo uitgelaten mensen op de langsvarende boten. Sophie Elpers was samen met een vriend naar de botenparade van de Amsterdamse Pride getrokken – het is jaren geleden, toch weet ze nog hoe ze zich verwonderde over de feestelijke sfeer. „Vrijheid en diversiteit vieren geeft lucht aan een samenleving als geheel, het raakt aan een universeel verlangen om jezelf te mogen zijn”, zegt Elpers. Inmiddels is ze hoofd etnologie en orale cultuur bij het Meertens Instituut en verbonden aan de Raad voor Cultuur.
Wordt Pride Amsterdam straks Werelderfgoed? Wel als het aan Nederland ligt. Cultuurminister Rianne Letschert (D66) nomineert het evenement voor de lijst van immaterieel cultureel erfgoed van VN-organisatie Unesco. Dat doet ze op advies van een commissie van de Raad voor Cultuur, voorgezeten door Sophie Elpers.
Op de Unesco-lijst staan 849 tradities en festiviteiten uit vele landen. Uit Nederland komen er tot nu toe vijf, waaronder het Rotterdamse zomercarnaval, het ambacht van molenaar en de traditie van bloemencorso’s. „Levend erfgoed verbindt mensen” en „versterkt” ze in hun culturele identiteit, zegt Unesco – en dat verdient bescherming.
Om de vier jaar mag Nederland erfgoed aandragen. Pride Amsterdam ‘won’ het bij de Raad voor Cultuur van vier andere erfgoedelementen; de woonwagencultuur, Leids Ontzet, fanfareorkesten en heggenvlechten. De Amsterdamse Pride trekt jaarlijks ruim driehonderdduizend mensen en bestaat deze zomer dertig jaar. Het evenement schippert tussen feestelijkheden en protest voor lhbti-rechten.
Waarom kiezen jullie Pride Amsterdam?
„We vinden het passend en logisch. Nederland heeft een voortrekkersrol vervuld op het terrein van queer-emancipatie, ons land was vijfentwintig jaar geleden wereldwijd het eerste dat het burgerlijk huwelijk openstelde voor paren van gelijk geslacht. In 2019 was Nederland bovendien het eerste land dat Pride heeft bijgeschreven op de eigen nationale inventarislijst [daarop staan ruim vierhonderd Nederlandse erfgoedelementen zonder Unesco-bescherming, zoals Koningsdag, Keti Koti en fierljeppen].”
