Dutilhhuis

Regeringspartij VVD weigert het besluit van Israël te veroordelen om tientallen nieuwe nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever te bouwen.

“Wij zijn zeer bezorgd over deze situatie. Maar veroordelen vind ik op dit moment nog niet aan de orde”, zei Nicole Maes in een debat over het Midden-Oosten.

“Ik weet niet wat ik hier meemaak”, reageerde Kati Piri (GroenLinks-PvdA). Het kabinet veroordeelde de aankondiging van de bouw van de 34 nederzettingen wel. Voorheen veroordeelde de VVD de bouw van nieuwe nederzettingen ook. Maes zei niet de “behoefte te hebben om nu publiekelijk een land te gaan veroordelen dat wij zien als een belangrijke bondgenoot”.

Dat standpunt kwam haar ook op forse kritiek te staan van SP, Partij voor de Dieren, Volt en Denk. “Ik vind het schokkend”, zei Laurens Dassen (Volt). “Het internationaal recht is voor de VVD inmiddels niet meer dan een keuzemenu”, zei hij. “Het internationaal recht kent vele kamers”, reageerde Maes. (ANP)

Kabinet-Jetten blijft in klem van populisten

Politieke berekening

Het is een historische ironie dat de populisten (PVV, Forum, BBB en Ja 21) als zelfbenoemde woordvoerders van het volk de laatste jaren in de Eerste Kamer oprukken. Meer dan een waker tegen de waan van de dag verbeeldt de senaat nu zelf voor een aanzienlijk deel de waan van de dag. Bij de vorige verkiezingen kwam de BBB binnen op de golven van het protest tegen het stikstofbeleid van de regering.

Afrekenen met de hysterie

Veel ernstiger is de politieke betekenis van het spektakel in de senaat. Het laat zien dat het kabinet-Jetten geen breuk is met het rampkabinet-Schoof, dat een nieuw elan losmaakt, maar op het politiek meest explosieve punt een voortzetting. Het kabinet heeft niet kunnen afrekenen met de hysterie die de migratiekwestie omgeeft, maar laat zich daarin meeslepen. En is dus op dat punt kwetsbaar, zoals Wilders instinctief aanvoelt.

In ons coalitiestelsel wint continuïteit het meestal van vernieuwing, omdat er na verkiezingen altijd ten minste één partij aan de knoppen blijft zitten. Nu is dat de VVD, de zwakste in de coalitie, omdat zij met en sinds het vertrek van Rutte in 2023 een ongekende wanorde in het landsbestuur heeft veroorzaakt. Des te spijtiger dat D66 en CDA in de formatie niet meer tegenwicht hebben geboden aan haar dwingelandij in de afwijzing van een kabinet op brede basis.

Na de Polen hebben nu de Hongaren de sterke behoefte laten zien aan een omslag waarvoor Bontenbal (CDA) en Jetten (D66) terugdeinsden. In de VVD toonde senator Van de Sanden die durf wel. Hij verliet de partij en waste haar in het migratiedebat ongenadig de oren vanwege het verkwanselen van alle liberale kernwaarden.

Binnen de coalitie slaat alleen de VVD een geharnaste pro-Israël-toon aan

De oorlog in het Midden-Oosten is anders dan de Gaza-oorlog, maar het ongemak en de verdeeldheid lijken hetzelfde. Het Nederlandse Israëlbeleid blijft de gemoederen bezighouden, bleek ook deze week. Tijdens een Tweede Kamerdebat over ‘De situatie in het Midden-Oosten’, zoals dat onderkoeld op de agenda stond, kwam het begrip ‘Iran’ (of Iraans) 199 keer voorbij en ‘Israël’ (of Israëlisch) 386 keer.

VVD’ers zien het bewijs van hun geschiktheid in het pak dat ze aanhebben

Nicole Maes is buitenlandwoordvoerder namens de VVD, en in die hoedanigheid werd zij afgelopen week in de Tweede Kamer ondervraagd door leden van de oppositie, over de positie van de VVD inzake de oorlogen van de VS en Israël.

Hoewel volstrekt duidelijk is dat Israël en de VS het internationale recht structureel schenden, maakte Maes op ontluisterende wijze duidelijk hoezeer de VVD afscheid heeft genomen van het internationale recht: ‘We hebben niet de behoefte nu publiekelijk een land te veroordelen dat wij zien als belangrijke bondgenoot.’ Oftewel: bondgenoten mogen van de VVD het internationale recht schenden. Het internationale recht geldt daarmee alleen voor niet-bondgenoten; een bondgenoot mag zich schuldig maken aan misdaden tegen de menselijkheid, niet-bondgenoten niet.

Maes’ logica is de logica van racisme en apartheid, het is George Orwells Animal Farm. En dus is het niet onlogisch dat er mensen zijn die denken dat de VVD het verdrijven en vermoorden van Palestijnen of Iraniërs steunt uit overtuiging. Dat de VVD, net als de kwaadaardige regimes van Israël en de VS, vindt dat het leven van De Ander simpelweg minder waard is.

Toch vermoed ik eerder domheid dan kwaadaardigheid, omdat er voor kwaadaardigheid toch ook zekere overtuigingen nodig zijn. En die heeft de VVD niet. Wat men bij de VVD wél heeft, is vereenzelviging met hun belangrijkste lid: Mark Rutte. Hoewel die in Europa steeds meer alleen staat door zich zo nadrukkelijk aan Trump te verbinden, is het zelfvertrouwen van de VVD nog altijd volledig op hem gebaseerd. Zeker omdat alle verkiezingen zonder hem verloren werden.

De huidige generatie VVD’ers is als een talentloze erfgenaam; ze proberen nog wat dividenden uit de boedel te trekken voordat iedereen erachter komt dat ze eigenlijk niks kunnen. Wanneer iemand pater familias Mark Rutte bekritiseert, reageren ze als door een wesp gestoken. VVD-minister Vincent Karremans bralde bij WNL dat kritiek op Rutte ‘onbestaanbaar’ is – zo praat je niet over mijn vaderrrj!

Columnisten zijn volgens hem overigens ‘zeikerds’ die ‘in hun maatschappelijke bijdrage niet verder gekomen zijn dan af en toe een columnpje schrijven’. Dergelijke schimpscheuten hoorde ik ook weleens van Quote 500-leden, al waren dat in ieder geval nog succesvolle ondernemers. Bij Karremans is het uitsluitend marketing; het simpele minister-zijn is alles wat hij nodig heeft om zich de adult in the room te voelen. Maar een volwassene is hij toch zeker niet, want volwassenen lezen ook weleens een boek.

Er is niets dat een lichtgewicht zo ontmaskert als het gewicht dat hij hangt aan het simpele hebben van een bepaalde functie. VVD’ers zien het bewijs van hun geschiktheid in het pak dat ze aanhebben en in de functieomschrijving op hun kaartje. Zij zitten aan de knoppen, en dat is genoeg om alle gezonde twijfel over het eigen functioneren weg te nemen. Maar in die obsessie met status en macht herken ik vooral het totale gebrek aan inhoud en ideeën.

VVD’ers zijn intellectuele lichtgewichten, die denken dat het belang van Nederland uitsluitend bestaat uit het belang van de BV Nederland. Mensen die denken dat een land op precies dezelfde manier als een groot bedrijf gerund moet worden. Dat nihilisme vrees ik méér dan de echte slechteriken, simpelweg omdat er daarvan uiteindelijk maar een paar zijn.