Met zijn zeeblokkade tegen Iran neemt Trump een gevaarlijke gok | De paus laat andere leiders zien: het is best mogelijk om Trump te bekritiseren
TruthSocial.com/@realDonaldTrump 13APR2026
Met zijn zeeblokkade tegen Iran neemt Trump een gevaarlijke gok
Terwijl Donald Trump tegen de paus hard uitvalt met het verwijt dat deze zich „niet als politicus” moet opstellen, hoopt de wereld dat de Amerikaanse president het alsnog wel gaat doen: zich gedragen als een politicus. Of op z’n minst als een volwassene die het verschil begrijpt tussen zomaar wat doen en verantwoordelijkheid nemen. Vooralsnog is het een vergeefse hoop. Niet alleen omdat Trump de vredesoproep van paus Leo XIV deze week „zwak” noemde en zichzelf op een AI-plaatje liet afbeelden als Jezus Christus, inclusief helende gaven, maar ook omdat hij de al gecompliceerde situatie rond de Straat van Hormuz verder op scherp heeft gezet.
Sinds maandag is een Amerikaanse blokkade van kracht en krijgen schepen die zaken blijven doen met Iran mogelijk te maken met de Amerikaanse krijgsmacht. Wat Iran kan, kunnen wij ook, lijkt Trump te hebben gedacht. En dat is ook zo. Met de blokkade brengen de Verenigde Staten een belangrijke slag toe aan het Iraanse vermogen om deze cruciale doorvoerroute voor olie en andere grondstoffen te beheersen. De zee splijten kan Trump (nog) niet, maar hij kan wel de zee sluiten.
Landen zijn door de dreigende energiecrisis bereid om Iran te betalen voor veilige doorgang. Het is die ‘tolpoort’ die de toorn van Trump lijkt te hebben gewekt, want als de president ergens niet tegen kan is het wel dat iemand anders dan hijzelf geld verdient.
Is Trump dan niet voor rede vatbaar? Zeker wel: zijn online keutel over Jezus trok hij schielijk in toen er in binnen- en buitenland geschokt werd gereageerd. Aanhoudende instabiliteit in de Golf is slecht voor de wereldeconomie, en dus ook voor de VS. Als Trump electoraal wil overleven, moeten de brandstofprijzen en inflatie omlaag. Mogelijk hervatten Iran en de VS de afgelopen weekend onderbroken onderhandelingen in Pakistan. Dat zou welkom nieuws zijn. Praten is altijd beter dan schieten. Of zoals de paus het deze week zei, citerend uit de bergrede van Jezus (Matteüs 5, vers 9): „Zalig zijn de vredestichters.”
De paus laat andere leiders zien: het is best mogelijk om Trump te bekritiseren
‘Weak on crime!’, foeterde de Amerikaanse president Donald Trump zondagavond over paus Leo XIV. De reflex die hij normaal gesproken loslaat op Democratische burgemeesters die hem niet bevallen, richtte hij nu op de geestelijk leider. Het ontbrak er nog aan dat hij Vaticaanstad een hellhole noemde.
© Nieuws van het Vaticaan
De paus veegde de belediging als een vlieg van zijn habijt. ‘Ik ben niet bang voor de regering-Trump’, zei hij maandag. ‘Ik zal me stevig blijven uitspreken tegen de oorlog.’ Want daar ging het om: Leo keert zich al weken tegen het Amerikaanse geweld in het Midden-Oosten. Hij noemde Trumps dreigement om een einde te maken aan de Iraanse beschaving vorige week ‘echt onacceptabel’.
Zo kan het dus ook. Leo laat zien dat het heel goed mogelijk is om Trump te bekritiseren. Trumps tandeloze reactie laat vooral de leegte van de grote bek zien. Voor zo’n bullebak hoef je niet bang te zijn.
Nu is de paus geen politicus en hoeft hij geen rekening te houden met economische of militaire gevolgen. Maar hij is niet de enige recente criticus.
Giorgia Meloni, de premier van Italië en lange tijd een zielsverwant van Trump, viel de paus bij en zei dat de opmerkingen van Trump ‘onacceptabel’ waren. Eerder al had zij de Amerikaanse luchtmacht verboden gebruik te maken van een Siciliaanse vliegbasis voor de oorlog tegen Iran. Keir Starmer, de premier van het Verenigd Koninkrijk, zei vorige week dat hij ‘zijn buik vol had’ van Trump. Ondanks beledigingen en dreigementen houdt hij voet bij stuk.
De kritiek komt in een week waarin Trump in Europa een harde politieke nederlaag leed. Zijn vice-president JD Vance, de man die Europa vorig jaar tijdens de veiligheidsconferentie in München doodverklaarde, was hoogstpersoonlijk naar Hongarije afgereisd om de autoritaire zelfverrijker Viktor Orbán op de troon te houden. Tevergeefs. De verkiezingsuitslag toont aan dat het oude continent veerkrachtiger is dan de trumpisten willen doen geloven.
Waar is het debat over Trumps blunders in Iran en de steun van Nederlands radicaal-rechts?
Machtige Tijden door Tom-Jan Meeus op NRC
Een maand geleden riepen Geert Wilders en Gidi Markuszower het kabinet op Trump en Netanyahu te kandideren voor de Nobelprijs voor de Vrede. Nu is de wereldeconomie in gevaar, dreigt de NAVO om te vallen en is regimeverandering in Iran verre van bereikt.
Het valt erg op: zelden betrekt iemand in het publieke debat de betekenis van al het Trump-drama op de reputatie van uiterst rechts als stroming, ook niet in Nederland. Inzake Iran veranderde de Amerikaanse president zichzelf binnen 24 uur van barbaar in vredesduif.
Eerst voorzag hij de uitschakeling van „een hele beschaving” om na een fragiele wapenstilstand „a big day for world peace!” uit te roepen. Het viel nog mee dat hij de Nobelprijs voor de Vrede niet claimde.
Je weet dat zijn grensoverschrijdende uitlatingen doorgaans intimidatie zijn. Je weet dat hij even onberekenbaar als roekeloos kan zijn. Het neemt de bespottelijkheid van zijn gedrag niet weg. Het kan best dat we over twee weken horen dat hij het einde van de Perzische beschaving alleen maar even heeft uitgesteld.
En zie de schade van vijf weken oorlog in Iran: olieprijzen op recordhoogte; wereldwijde tekorten aan brandstof en kunstmest door de afsluiting van de Straat van Hormuz; de NAVO in een bijna-doodervaring; het internationaal recht grootschalig geschonden; het aanzien van de VS vergaand geschaad. Dus het lijkt me logisch dat dit in een gezonde democratie ook politiek wordt gewogen: wat betekent dit voor het aanzien van uiterst rechts? Voor politici, ook in Nederland, die Trump en/of zijn oorlog eerder omarmden?
Want bij alle verschillen tussen landen en hun radicaal-rechtse partijen zijn er ook overeenkomsten tussen Trump en zijn bondgenoten in Europa.
Hun taal is propaganda: duidelijkheid, versimpeling, overdrijving, herhaling. Hun stijl is beschuldigend: politieke tegenstanders die zouden aansturen op vernietiging van de eigen samenleving. Ze hebben moeite met tegenmacht: rechters, ambtenaren, maatschappelijke organisaties of adviseurs schakelen ze liever uit. Ze relativeren het belang van klassieke vormen van conflictbeheersing: democratie, diplomatie, de rechtsorde. Ze geloven dat militair geweld behalve destructieve kracht ook overtuigingskracht heeft.
En Trumps keuze voor deze oorlog, woensdag beschreven in The New York Times, legt bloot wat dit met een landbestuur doet. Want als grote woorden een wapen zijn en tegenmacht alleen rituele betekenis heeft, kan de leider alle vormen van deskundigheid en conflictbeheersing negeren en louter op basis van zijn intuïtie een desastreuze oorlog beginnen.
Uiterst rechts aan de macht
In de jaren negentig beleeft Italië een naoorlogse doorbraak in Europa: mediamagnaat Silvio Berlusconi brengt radicaal-rechts aan de macht. In 2002 doorbreekt Pim Fortuyn in Den Haag de greep van de traditionele partijen op de landspolitiek. Hierna bekleedt de PVV van Geert Wilders tweemaal een machtspositie: in 2010-12 als gedoogpartner van Rutte, in 2024-25 als grootste coalitiepartij in het kabinet-Schoof. Hij haakt beide keren snel af. Het belemmert niet dat uiterst rechts in 2025 verder groeit: PVV, JA21, FVD en BBB behalen 46 zetels – bijna een derde van de Kamer.
Intussen heeft Trump in 2016 voor het eerst sinds WOII uiterst rechts aan de macht gebracht in de VS. Hij wint in 2024 opnieuw. Na zijn inauguratie, begin vorig jaar, is Thierry Baudet (FVD) tegen PowNed uitgelaten: „Trump doet in Amerika wat FVD wil met Nederland.” Als Wilders in de zomer van 2025 het kabinet laat vallen, verklaart een woordvoerder van het Witte Huis tegen persbureau AFP dat Trump de PVV-voorman ziet als zijn bondgenoot.
Na de eerste Amerikaans-Israëlische bombardementen op Iran, op 28 februari, richt Trump zich tot het Iraanse volk. Een „welvarende, glorieuze toekomst” is „binnen handbereik”, zegt hij. „Neem de regering over als we klaar zijn. It is yours to take.”
De Leidse hoogleraar Afshin Ellian waarschuwt: „Nederlandse overheid, ga niet aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan.” Rechts stemt in met de aanvallen. „Tussen hoop en vrees voor de moedige Iraniërs”, schrijft Annabel Nanninga (JA21). „Laten we pal staan voor de Iraanse burgers die snakken naar vrijheid”, aldus Chris Stoffer (SGP). Henk Vermeer (BBB) ziet uit naar „een vrij, democratisch en vreedzaam nieuw Iran.” BBB-afsplitser Mona Keijzer geeft af op een iftar op de Dam: „In Iran hopen ze op en bidden ze voor vrijheid. Hier geven we ons stapje voor stapje over aan onvrijheid.” FVD heeft een ledendag en zwijgt over de oorlog.
Het meest enthousiast is Geert Wilders (PVV). Als het kabinet oproept tot terughoudendheid om escalatie te voorkomen, volgt hij de benadering van Ellian en gaat los op premier Rob Jetten, die hij een „totale zwakkeling” noemt. „Negeer hem, jaag op de ayatollahs en bevrijd Iran!” Enkele dagen later laakt ook de Israëlische ambassadeur in Den Haag in De Telegraaf de eerste reactie van Jetten, die naïef zou zijn geweest.