Kabinet Jetten beëdigd – Regeringsverklaring en debat a.s. woensdag en donderdag – Kritieken en adviezen
Fotografie: Valerie Kuypers, Serge Ligtenberg, Jeroen van der Meyde en Hollandse Hoogte.
Minister-president Rob Jetten legt op woensdag 25 februari om 10.30 uur de regeringsverklaring af in de Tweede Kamer. Hij presenteert dan het nieuwe kabinet, dat op maandag 23 februari is beëdigd. Aansluitend volgt het debat over de regeringsverklaring.
Bordesfoto
Op maandag 23 februari volgde de beëdiging van het nieuwe kabinet ten overstaan van de Koning in Paleis Huis ten Bosch in Den Haag. De bijeenkomst werd afgesloten met de traditionele bordesscène: de Koning ging met de ministers op de foto op de trappen van het bordes.
Regeringsverklaring en debat
In de regeringsverklaring die Jetten op woensdag 25 februari aflegt, geeft hij een uiteenzetting over het beleid dat dit kabinet wil voeren. Kamerleden gaan daar vervolgens over in debat met de minister-president. Alle ministers en staatssecretarissen zijn bij het debat aanwezig, maar voeren niet het woord. De Kamer heeft woensdag 25 en donderdag 26 februari ingeruimd voor dit debat.
Rob Jetten, minister-president,
minister van Algemene Zaken
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Tom Berendsen, minister van Buitenlandse Zaken Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Stientje van Veldhoven-van der Meer
Minister van Klimaat en Groene Groei
Dilan Yesilgöz, Minister van Defensie, viceminister-president
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Elanor Boekholt-O’Sullivan,
minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Jaimi van Essen, minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Eric van der Burg,
staatssecretaris van Binnenlandse Zaken – koninkrijksrelaties en slagvaardige overheid
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Bart van den Brink, minister van Asiel en Migratie, viceminister-president Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Minister van Justitie en Veiligheid
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Rianne Letschert
Minister van Onderwijs, Cultuur
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Heleen Herbert, minister van Economische Zaken en Klimaat
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Hans Vijlbrief, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Extinction Rebellion verstoort kabinetsbeëdiging met lawaaidemonstratie: Jetten doe wat je beloofd hebt – XR 23FEB2026
Het kabinet dat ‘grote doorbraken’ belooft, mag het gaan waarmaken onder moeilijke politieke omstandigheden – NRC 22FEB2026
In het coalitieakkoord kondigden de drie partijen hun grote ambities aan: het stikstofprobleem oplossen, de woningbouw versnellen en een astronomische 19 miljard euro per jaar vrijmaken voor defensie, vooral door te bezuinigen op zorg en sociale zekerheid.
Nieuwkomers
Een grote verantwoordelijkheid komt daarmee in handen van twee nieuwkomers in de landelijke politiek: voormalig topmilitair Elanor Boekholt-O’Sullivan (minister van Volkshuisvesting) en de 34-jarige Jaimi van Essen (minister van Landbouw), beiden namens D66.
Aan Boekholt-O’Sullivan de taak om de bouw van nieuwe steden in gang te zetten. Of alleen nieuwe wijken, zoals het coalitieakkoord als alternatief noemt. Voor het aanjagen van de bouw van betaalbare woningen krijgt zij 1 miljard euro per jaar te besteden, tot 2035. Volgens ontwikkelaars, vastgoedinvesteerders en woningcorporaties is dat te weinig. Zij noemden de kabinetsambities daarom in een gezamenlijke reactie „boterzacht”.
Elanor Boekholt-O’Sullivan,
minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Boekholt-O’Sullivan is voor haar opdracht extreem afhankelijk van collega’s in het kabinet
Daarnaast is Boekholt-O’Sullivan voor haar opdracht extreem afhankelijk van collega’s in het kabinet. Van staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat, CDA) bijvoorbeeld, die oplossingen moeten vinden voor het overvolle stroomnet, wat de woningbouw nu vertraagt.
En van landbouwminister Jaimi van Essen, die Nederland van het stikstofslot moet halen, vooral door de stikstofuitstoot van de landbouw te verlagen. Daarbij kan de jonge oud-wethouder uit Deventer zich opmaken voor weerstand.
Aan de andere kant: door de jarenlange stilstand op dit dossier is ook de agrarische sector er inmiddels van overtuigd dat er iets moet gebeuren. Zelfs de agrarische lobbyorganisatie LTO vraagt nu om initiatieven om de impasse te doorbreken. Daar komt bij dat de nieuwe bewindsman weer over een rijk gevuld stikstoffonds kan beschikken van 20 miljard euro, om bijvoorbeeld uitkoopregelingen mee te financieren.
Snijden in zorg en uitkeringen
Mirjam Sterk,
minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Wie misschien wel meer weerstand kunnen verwachten, zijn de ministers Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66), Sophie Hermans (Volksgezondheid, VVD) en Mirjam Sterk (Langdurige Zorg, CDA) die voor 10 miljard euro moeten snijden in de zorg en voor 6 miljard in de sociale zekerheid.
Hans Vijlbrief, minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Daarvan is bijna 5 miljard snel binnengehaald, door de geplande halvering van het eigen risico te schrappen. Die had het kabinet-Schoof nog niet doorgevoerd, maar al wel gereserveerd in de begrotingen.
Met de overige 11 miljard euro gaan Vijlbrief, Hermans en Sterk het veel moeilijker krijgen. De twee zorgministers willen onder meer het eigen risico verder verhogen, het basispakket verkleinen en besparen op de langdurige zorg voor ouderen, gehandicapten en mensen met mentale problemen. Vijlbrief wil de AOW-leeftijd sneller laten stijgen en de uitkeringen voor werklozen en arbeidsongeschikten versoberen.
Sophie Hermans,
minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Nu al is duidelijk dat het kabinet niet voor ál deze bezuinigingen genoeg politieke steun zal kunnen verzamelen. Vrijdag reageerden partijen van links tot uiterst rechts met soortgelijke kritiek op de doorrekeningen door het Centraal Planbureau.
„Gewone mensen gaan honderden euro’s meer betalen”, reageerde Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA), „terwijl de allerrijksten niets extra’s gevraagd wordt”. Mirjam Bikker (ChristenUnie): „Dit mag niet alleen het kabinet worden van de gegoede burgerij.”
Dringende adviezen aan het nieuwe kabinet: neem risico, herstel het vertrouwen en luister naar de zachte stemmen
Politiek Dertien denkers en doeners over het dringende advies dat zij aan het kabinet-Jetten willen geven.
Luister naar de kippen
Kippen spreken tegen hun kuikentjes als zij nog in het ei zitten, en zij praten terug. Net als andere sociale dieren hebben kippen rijke innerlijke levens en een eigen taal. Ik wil u vragen naar hen te luisteren.
Rechtvaardigheid en democratie zijn loze begrippen als ze alleen voor de luidsten of sterksten gelden. Wie daartoe behoort, staat bovendien niet vast. Uiteindelijk zijn we allemaal kwetsbare wezens, hier voor even. Ook u.
Ik weet dat leven haast onverdraaglijk is voor wie het lijden van anderen serieus neemt. Dat het moed kost om je eigen aandeel daarin te erkennen. Maar ik weet ook dat het anders kan.
Luister dus naar de zachte stemmen, zoals die van de kippen, zieken, kinderen en vluchtelingen, en handel naar hun belang. Daar begint verandering.
U staat er niet alleen voor
Er zal een publiek-civiele samenwerking moeten ontstaan, zoals er een publiek-private is. Neem daarom het initiatief voor een wet Samenleving en Overheid, waarin buurtplekken en lokale verbinders structurele partners worden. Werk een gemeenschapsfonds met hen uit, niet via consultants of adviseurs, en leg eigenaarschap bij de gemeenschappen zelf.
U staat er niet alleen voor. Wij kunnen en willen helpen en zijn er klaar voor.
Stel een verbod in op de export van vlees
Stel een verbod in op de export van vlees, of liever nog van alle dierlijke producten. Dat is een buitengewoon effectieve, om niet te zeggen historische maatregel die deze coalitie gerust en namens alle Nederlanders kan nemen.
Dat we onszelf moeten kunnen voeden staat buiten kijf, en dat Nederlanders hun biefstukje niet vaarwel willen zeggen is ook nog begrijpelijk. Maar dat wij ons schaarse land uitwonen zodat de buitenlandse carnivoor aan zijn trekken komt, is een gotspe. Ruim 80 procent van de vleesproductie is bestemd voor export. Wij blijven achter met de stront, de vervuiling en de virussen.
Andere agrarische verdienmodellen wenken, zoals die voor landbouwinclusieve natuur, herwildering, recreatie en biobased-bouwmaterialen. De vrijgekomen ecologische ruimte en materialen kunnen we gelijk inzetten om sociale biowijken te bouwen. Zo komen ook de tien nieuwe steden die onze premier beloofde warempel in zicht!
Zonder vertrouwen blijft samenhang broos
De afgelopen jaren hebben laten zien hoe kwetsbaar maatschappelijke samenhang is geworden.
Niet voor niets waarschuwen de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid en de Raad voor het Openbaar Bestuur al jaren dat onze bestuursstructuur slecht aansluit op dit soort vraagstukken. Maatschappelijke spanningen ontstaan op het snijvlak van bestaanszekerheid, veiligheid, onderwijs, zorg, identiteit en leefomgeving, maar worden bestuurlijk opgeknipt in afzonderlijke domeinen.
Dat ondermijnt vertrouwen.
Problemen verschuiven, maar verdwijnen niet.
Juist nu is dat riskant. Met een minderheidskabinet en onder een onzekere wereldorde is maatschappelijke weerbaarheid cruciaal. Die rust op vertrouwen en samenhang en vraagt om expliciete politieke regie. Een coördinerende bewindspersoon kan die verantwoordelijkheid dragen. Zonder vertrouwen blijft samenhang broos; zonder samenhang ontbreekt veerkracht.
Maak ernst met digitale soevereiniteit
Sinds een aantal jaar heeft Nederland een staatssecretaris voor Digitale Zaken. In het nieuwe kabinet wordt ‘digitale soevereiniteit’ aan de titel van deze bewindspersoon toegevoegd. Dat is belangrijk, want onze digitale afhankelijkheden maken ons kwetsbaar. Denk aan de overname van Solvinity, het gebruik van Microsoft als pressiemiddel door de Amerikaanse regering, de Russische schepen nabij onze internetkabels en de politieke macht van Elon Musks platformen X en Starlink.
Wat zou de nieuwe staatssecretaris in ieder geval moeten doen? Drie zaken: organiseren, beschermen en versterken.
Ten eerste: organiseer. Voor veel diensten kunnen we al van Big Tech afstappen. Door Signal, Proton en Le Chat te gebruiken bijvoorbeeld. Maak burgers die alternatieven willen wegwijs en geef als overheid zelf het goede voorbeeld. We kunnen daarvoor leren van de initiatieven van overheden in Frankrijk en Duitsland. Versterk Nederlandse oplossingen met behulp van het sterke publieke ecosysteem dat wij hebben; organisaties als Surf, de Waag, SIDN en allerlei ondernemende academici.
Ten tweede: bescherm. Gebruik als overheid je macht om beter te onderhandelen met leveranciers en creëer standaarden zodat gemeenten of scholen geen slechte contracten meer tekenen of te makkelijk overstappen op Amerikaanse diensten terwijl Europese alternatieven voorhanden zijn.
Ten slotte: versterk. Nederland is goed het produceren van allerlei digitale technologieën, zoals chips en applicaties, en we moeten zorgen dat wij relevant blijven in die gebieden. Maar we moeten ook groter denken.
Met goede intenties alleen redden we het niet: er is meer lef nodig
Van harte gefeliciteerd met uw aantreden. Er rust een grote verantwoordelijkheid op uw schouders. U spreekt in het coalitieakkoord de ambitie uit dat Nederland de sterkste economie van Europa moet worden. Dat is een prijzenswaardig doel. U ziet ook de urgentie: hoe houden we onze publieke voorzieningen betaalbaar voor de volgende generaties?
Mijn boodschap is simpel. Met goede intenties alleen gaan we het niet redden. Er is meer lef nodig, meer schaal, meer tempo.
Wie echte vooruitgang wil, moet over grenzen heen organiseren.
Juist daarom pleit ik voor een regeringscommissaris Toekomstige Welvaart: iemand met gezag, op afstand van de dagelijkse politiek, die over kabinetsperiodes heen de voortgang bewaakt en het eerlijke verhaal vertelt over wat werkt – en wat niet.
Durf je eigen standpunten op
te schorten en kies voor de dialoog
Herken je het gevoel van een verstoorde lijn? Je deelt iets kwetsbaars en de ander komt direct met ongevraagde adviezen en praktische oplossingen. Goed bedoeld, maar vaak een poging om het ongemak en de eigen machteloosheid te ontvluchten. Het kabinet-Jetten doet precies dit.
Als frictie-architect zie ik een kabinet dat wil ‘bouwen’ op een fundament vol barsten.
Daarom gun ik onze nieuwe premier en zijn ploeg een praktische gids voor herstel van de verstoorde lijn. Dat begint bij de spiegel: erken de broosheid van dit minderheidskabinet met een nederigheid die verder gaat dan de retoriek van ‘we gaan in gesprek’.
Geef regio’s de ruimte om vooruit te lopen
Dit kabinet heeft een probleem: grote ambities en een versnipperde Tweede Kamer. Elke wet wordt een slepend gevecht. Mijn advies is om van die patstelling een kans te maken: geef regio’s en gemeenten veel meer ruimte om te experimenteren.
Het coalitieakkoord benadrukt samenwerking met regio’s, maar blijft vooral nationaal sturen. Experimenteerruimte bestaat alleen in smalle domeinen. Dat is te mager.
De grote transities van deze tijd – technologie, landbouw, wonen, zorg – vragen om oplossingen die we nog niet kennen. We tasten in het duister. Dan helpt het niet om vanuit Den Haag één blauwdruk op te leggen. Beter is het om meerdere experimenten tegelijk te laten lopen en te leren van wat werkt.
In een Kamer zonder stabiele meerderheden is regionale experimenteerruimte een uitweg uit de loopgravenoorlog. Het doet recht aan de grote verschillen tussen regio’s – economisch, demografisch, politiek. En het past bij een economie in transitie: we weten niet precies waar we uitkomen, dus we hebben meerdere routes nodig.
Durf los te laten. Geef regio’s mandaat, budget en juridische ruimte om vooruit te lopen. Met heldere evaluaties, tijdelijke uitzonderingen en landelijke minimumdoelen. Laat honderd bloemen bloeien en leer van wat groeit.
We overleven alleen als we samen een vuist maken
De wereld draait als een dolle om zijn as. Burgers hebben zorgen, en grote vragen. Hoe moeten we verder zonder Amerika? Komt er een Europees leger? Houden we de verzorgingsstaat overeind? Wat doen we met landen als Hongarije, die de rechtsstaat uithollen? Kan Europa voorkomen dat we gekoloniseerd worden door Amerikaanse techgiganten?
ls Vladimir Poetin en Donald Trump miljoenen mensen kunnen hersenspoelen met mythes en pertinente leugens, waarom slagen politici in Europa er dan niet in te inspireren, en burgers een succesverhaal te vertellen en een veilig nest te bieden?
Burgers zijn klaar voor dit verhaal, meer dan politici denken. Ze zijn, zeker na het verraad van Trump, Europeser dan vroeger. Het kabinet heeft enorm veel manoeuvreerruimte op dit punt. Grijp die ruimte.
Investeer in natuurlijke intelligentie
Bij toeval – maar toeval bestaat niet – las ik over Edmund Burke. Net toen ik liep te kauwen op de term disruptieve innovatie. Het coalitieakkoord voorziet in een Nationaal Agentschap Disruptieve Innovatie: met een budget van een half miljard euro gaat dat Nederland koploper maken op het gebied van digitale innovatie en sleuteltechnologieën.
Kortom, meer winst, minder democratie, grote kans op maatschappelijke schade.
„We zijn best teleurgesteld”, zegt de Autoriteit Persoonsgegevens in Het Financieele Dagblad over het akkoord. „In één zin staat dat Nederland afzwakking van de Europese AI-Act gaat steunen. Dat is niet goed te begrijpen in de wereld waarin we nu leven.”
In deze eeuw hoef je niet conservatief te zijn om de ruïnes te duchten die digitale technologieën zullen opbouwen zodra ze de democratie en grondrechten afbouwen.
Daarom: investeer tegenover iedere euro voor kunstmatige intelligentie twee euro’s in natuurlijke intelligentie die bestuurlijk kan nadenken over rechtvaardigheid. En wantrouw adviesrapporten van bedrijfslobby’s waarin de menselijke samenleving niet voorkomt.
Podcast: Wat een minister moet én vooral niet moet doen – NRC 21FEB2026
Maandag is het zover. Dan staat de koning met de ministersploeg van premier Rob Jetten op het bordes. Volgens informateur Rianne Letschert moesten het bewindslieden worden die zichzelf kunnen wegcijferen. Omdat het kabinet niet op een meerderheid kan rekenen in beide Kamers, zou die bescheidenheid nodig zijn om steun bij de oppositie te verwerven.
Politiek redacteuren Pim van den Dool en Lamyae Aharouay kijken in deze aflevering van Haagse Zaken hoe bescheiden deze ministersploeg is en hoe deze bewindslieden op hun post zijn terechtgekomen. Ook bespreken Pim en Lamyae hoe de nieuwkomers worden ingewerkt en wat de belangrijkste adviezen zijn die zij te horen krijgen.
In naam worden alle ministers gelijk, maar ze krijgen niet allemaal eigen begroting – NRC 21FEB2026
Niet alle ministers in het aanstaande kabinet-Jetten krijgen een eigen begroting. Dat schrijft beoogd premier Rob Jetten (D66) zaterdag in zijn eindverslag als formateur.
Het nieuwe kabinet maakte eerder bekend af te stappen van het onderscheid tussen ministers ‘van’ en ministers ‘voor’. Die eerste categorie staat aan het hoofd van een ministerie, met eigen ambtenaren en een eigen begroting. Ministers zonder portefeuille, ook wel ministers ‘voor’, gaan van oudsher enkel over een specifiek beleidsterrein, maar niet over een ministerie met eigen ambtenaren en begroting.
Jetten noemt dat verschil in zijn verslag een „(gepercipieerd) onderscheid in politiek gewicht tussen ministers met of zonder de leiding van een eigen ministerie”. Daarom krijgt elke minister de titel minister ‘van’.
De minister van (voorheen ‘voor’) Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking had al een eigen begroting en behoudt die ook, schrijft Jetten. Maar de beoogd ministers van Werk en Participatie (Thierry Aartsen, VVD) en van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport (Mirjam Sterk, CDA) worden in naam dan wel gelijk aan alle andere ministers, maar krijgen niet opeens een eigen begroting. Meer dan een cosmetische ingreep lijkt die titelwijziging dus niet.
De politieke trapeze-act rondom de ‘vrijheidsbijdrage’ is exemplarisch voor deze tijd – Volkskrant 20FEB2026 Sam van der Vlugt, universitair docent Belastingrecht aan de Erasmus Universiteit.
Belastingheffing waarbij het doel is om een (toekomstige) vijand buiten de deur te houden, verdeelt de wereld in vrienden en vijanden. De vijand staat bij heffing van een vrijheidsbijdrage eigenlijk buiten de binnenlandse politieke arena. De motivering is simpel: niemand houdt van belastingen betalen, maar de acute noodzaak vraagt er nu gewoon even om. De maatregel daalt echter wel degelijk neer in het bestaande systeem van heffingswetten.
De minder bedeelde belastingbetaler wordt gevraagd die regels even te vergeten voor het hogere doel van de vrijheid, met de legitimering gericht op die vijand van buitenaf die de vrijheid zou bedreigen. Een dergelijke motivering voor een regressieve belastingmaatregel wijst al het pijnpunt aan: het gewone systeem is eigenlijk niet in staat zo’n maatregel moreel te dragen.
Waarom is deze politieke trapeze-act dan exemplarisch voor deze tijd? De vrijheidsbijdrage zegt meer over het huidige belastingsysteem en de relatie tussen burgers onderling dan over oorlog. Want er zit in feite een impliciete aanvaarding van de onbehoorlijkheid van de maatregel in de motivering besloten.
De noodzaak van het inroepen van een externe vijand ter legitimering van een belastingwet, terwijl er al een geheel regulier systeem bestaat voor de financiering van overheidsuitgaven, laat namelijk zien dat het zonder bombast opnemen van een regressieve maatregel niet strookt met wat men zou verwachten van een vrijheidsbijdrage, gebaseerd op solidariteit.
Wie in de politiek wil overleven, moet groots en meeslepend liegen – Volkskrant 21FEB2026 Sheila Sitalsing
is podcastpresentator en columnist voor de Volkskrant.
Premier zijn is best moeilijk, is de grote les van het tijdperkje Schoof.
Vanaf maandag is er een nieuwe. Hij werd er deze week nog voor zijn beëdiging hardhandig aan herinnerd dat normstelling de misschien wel belangrijkste taak is van een minister-president.
Dat Rob Jetten een cv-poetsende aspirant-staatssecretaris moest wegsturen (preciezer: hij liet haar zichzelf wegsturen) was onvermijdelijk, want wie leugens in de politiek wil overleven, moet niet knullig en hakkelend liegen over een eenvoudig af te bakenen onderwerp dat ook mensen zonder afgemaakte studie begrijpen, maar groots en meeslepend, met zijpaden en uitweidingen en nareis-op-nareis en honderdduizenden Afghanen die hier gratis huizen komen inpikken en geen actieve herinneringen.
Daarom kon Halbe Zijlstra ongestraft een bouwsel optrekken van leugens over vluchtelingen die hierheen komen zwemmen voor gratis borstvergrotingen, maar moest hij weg na lullig bluffen over een bij elkaar gefantaseerde ontmoeting met Vladimir Poetin.
Daarom waren mensen boos op Vicky Maeijer (voor degenen die iets langer met vakantie of anderszins afgeleid waren: ze is kort staatssecretaris geweest) omdat ze teksten zonder bronvermelding heeft overgenomen in haar afstudeerscriptie. Terwijl je ook zou kunnen zeggen: zoom uit en wees boos dat ze zich überhaupt ijverig heeft ingezet voor een racistische, antidemocratische, vuilspuitende rechts-radicale partij.
Het is een eeuwenoude logica: steel een appel en je bent een dief, steel een heel land en je krijgt een standbeeld. Dood één man en je bent een moordenaar, roei de bevolking van een eiland uit en er wordt een tunnel naar je vernoemd.
Ook Jetten hanteert die logica, waardoor het wel in zijn normstellende kader past dat er maandag een vicepremier wordt geïnstalleerd die haar partij op een barrage van leugens door twee verkiezingen heen heeft getrokken. Hans Goslinga, Trouw-essayist en de man met het langste geheugen in de parlementaire journalistiek, beschreef in een fraai, vermanend stuk de beweging die D66 en CDA maken als ‘een taboeïsering van links’ en als ‘een riskante verenging van het speelveld’ die eraan bijdraagt ‘dat populistisch rechts, ondanks de lange neus naar de rechtsstaat en de getoonde incompetentie, als alternatief wordt genormaliseerd’.
Er valt voor premier Jetten straks nog heel wat te normeren.
Geweld, bomenkap en nieuwe nederzettingen: Israël verstikt de Palestijnen op de bezette Westelijke Jordaanoever – NRC 17FEB2026
Kolonistengeweld Israëlische kolonisten stichten een nieuw gehucht. Palestijnse olijfbomen staan in de weg en worden gekapt. Wie protesteert, wordt in elkaar geslagen. En het Israëlische leger steunt de gewelddadige kolonisten volop.
De internationale gemeenschap houdt nog altijd vast aan het idee van een Palestijnse staat als oplossing van het Israëlisch-Palestijns conflict. Het staat in het Vredesplan voor Gaza van de Amerikaanse president Trump. Het staat ook, wederom, in het coalitieakkoord van het aanstaande kabinet-Jetten (D66, VVD en CDA): „Nederland zet zich in voor (..) een onafhankelijke, democratische en levensvatbare Palestijnse staat naast een veilig Israël.”
Maar een paar dagen rondrijden op de Westelijke Jordaanoever laat zien dat dat streven een illusie is. Snelweg 60, de weg die over de gehele Westelijke Jordaanoever loopt, laat de Israëlische ambities goed zien. Om de vijftig meter wappert er een Israëlische vlag. Afslagen naar Palestijnse gemeenschappen zijn afgesloten door wegversperringen en controleposten. Het plaatsje Sinjil, dicht bij Ramallah, de feitelijke hoofdstad van de Palestijnse Autoriteit, is verdwenen achter immense hekken.
Intimidatie van lokale bestuurders loont? | Hans van der Pas | Buitenhof 15FEB2026
Wethouders, raadsleden en de burgemeester van de gemeente Maashorst werden thuis opgezocht en geïntimideerd door tegenstanders van de komst van een asielzoekerscentrum. Lokale bestuurders krijgen de afgelopen jaren meer last van intimidatie en agressie. Hoe beïnvloedt dat de lokale politiek? Burgemeester Hans van der Pas van Maashorst is te gast.
Podcast: Waarom het tijdperk-Schoof nog niet voorbij is – NRC 14FEB2026
Premier Dick Schoof heeft zijn laatste ministerraad achter de rug. Van een stabiele en effectieve coalitie was geen sprake met de PVV, VVD, NSC en BBB. Daarvoor waren er te veel incidenten, conflicten en weglopende politici.
Politiek redacteuren Lamyae Aharouay, Petra de Koning en Guus Valk, die het kabinet-Schoof dagelijks hebben gevolgd, kijken in deze aflevering terug op de beloftes van de coalitie en op de spaarzame resultaten. Zij signaleren ook een onmiskenbaar gevolg: de normalisering van radicaal-rechts en van de racistische taal en denkbeelden.
Podcast: Betrouwbare Bronnen: Drie ongelijke zuilen en een lege pizzadoos – 13FEB2026
Rond Rob Jetten schaart zich een relatief jonge groep bewindslieden uit drie duidelijk geprofileerde politieke richtingen. Dat biedt kansen, maar is niet zonder risico. Hoe maakt de nieuwe premier hier een coherent team van? Hoe zal zijn kabinet uitnodigend optreden naar anderen voor meerderheden? Welke verrassingen, parels en risicofactoren schuilen in de ploeg?
De VVD-pijler blijkt recycling van de wrakke fundering van de coalitie met PVV, NSC en BBB. Dilan Yeşilgöz wil zo blijkbaar afdwingen dat dit – zoals beloofd in de campagne – opnieuw een in de woorden van de VVD ‘centrumrechts kabinet’ zou zijn. De risico’s daarmee zijn manifest. Op veel consideratie hoeven de ex-Schoof-bewindslieden in de Kamers niet te rekenen, niet van links en niet van rechts.
Een pikant aspect doet zich nu al voor. Deel van de VVD-continuïteit is de wens dat de asielwetgeving van Marjolein Faber (PVV) alsnog wordt doorgevoerd. De Eerste Kamer zal daar als hoeder van gedegen wetgeving uiterst sceptisch naar kijken.
In de wandelgangen horen we de redenering dat het misschien wel beter is als de nieuwe minister van Asiel en Migratie, CDA-vicepremier Bart van den Brink geheel nieuwe wetgeving zou introduceren. Als de vingerafdrukken van de PVV daar niet meer aan kleven, wordt brede steun mogelijk en dus aantrekkelijk.
Het grootste risico voor Jetten is zijn relatie met de minister van Financiën. Zou Eelco Heinen zijn eigen beleid onder Schoof als lichtend voorbeeld voor een vervolg in de nieuwe coalitie presenteren, dan kon het weleens snel heel mis gaan.
Politieke routiniers bieden voordelen, mits ze zich niet verliezen in Haagse werkelijkheid – Volkskrant 11FEB2026 Raoul du Pre
Gezien de omstandigheden is het logisch dat Rob Jetten zijn kabinet vult met politieke expertise. Ministers krijgen weinig tijd om te wennen.
Het werd woensdag officieel aangekondigd: op maandag 23 februari krijgt Nederland een nieuwe regering. D66, VVD en CDA verdienen tenminste in één opzicht waardering: ze hebben er de meest geordende, professionele formatie van gemaakt sinds 2012.
Gezien de omstandigheid dat Rob Jetten het eerste naoorlogse experiment met een minderheidskabinet gaat leiden, is het niet zo vreemd dat hij zijn ploeg bouwt op politieke expertise. Niet alleen de vele kandidaten met ministeriële ervaring vallen op, het kabinet zit ook vol met mensen met dienstjaren in de Tweede Kamer.
Het gezelschap is bovenal geselecteerd vanuit de gedachte dat in het parlement met enige spoed meerderheden moeten worden gevonden voor maatregelen die de woningmarkt en het stikstofbeleid vlottrekken, en die de gewenste dekking leveren voor de oplopende defensieuitgaven.
Over het vertrek van hulporganisaties uit Gaza | Emily Vandamme en Karel Hendriks | Buitenhof 08FEB2026
medische situatie in Gaza
Over drie weken moet Artsen zonder Grenzen samen met 33 andere hulporganisaties Gaza en de Palestijnse Gebieden verlaten. Israël heeft hun registratie niet verlengd omdat de organisaties geen persoonlijke details over hun medewerkers willen delen. Karel Hendriks, directeur van Artsen zonder Grenzen, schuift aan. Hij noemt het ‘een lastercampagne’. Hoe is de medische situatie in Gaza nu? Daarover ook spoedarts Emily Vandamme vanuit Gaza.
Samenvatting van de budgettaire bijlage van het coalitieakkoord – Wim Suyker 03FEB2026
Buitenhof tv: coalitieakkoord is af; hoe nu verder? | Tom-Jan Meeus 01FEB2026
Met slechts drie maanden onderhandelen is dit één van de snellere formaties van het decennium, maar de slagkracht van het minderheidskabinet moet nog blijken. Vrijdag presenteerden D66, CDA en VVD het coalitieakkoord met de titel ‘Aan de Slag’. Maar staat de oppositie in de samenwerkingsstand, ook als het om bezuinigingen en belastingverhogingen gaat? Te gast in Buitenhof: politiek analist van NRC Tom-Jan Meeus.
een nieuwe wereldorde? – Buitenhof 25JAN2026
Na een week Davos is het overduidelijk: de wereldorde is veranderd. Hoe moet Europa zich opstellen in een autocratischere wereld waarin ook Amerika steeds verder afdrijft van democratische waarden? En kunnen we de binnenlandse Amerikaanse politiek los zien van het buitenlandbeleid? Daarover schrijvers Geert Mak en Roxane van Iperen.
een nieuwe wereldorde? – Buitenhof 01FEB2026
Een wereldorde gebaseerd op internationale verdragen en afspraken is wat Amerika betreft verleden tijd, constateert hoogleraar Beatrice de Graaf. Hoe moet Europa zich opstellen in deze nieuwe werkelijkheid? En hoe verhoudt het aankomende Nederlandse kabinet zich tot deze nieuwe orde van machtspolitiek? Daarover hoogleraar
Geschiedenis van de Internationale Betrekkingen Beatrice de Graaf.
Rob Jetten: ‘Hoeveel alarmbellen heeft de VVD nodig?’ – NRC 02OKT2025
Journalisten Guus Valk en Petra de Koning ondervragen hem over zijn ambities als politieke leider, de koers van D66, het politiek klimaat in Den Haag en zijn verhoudingen met de andere partij(leiders).