Berlinale: Je uitspreken tegen genocide is geen politieke positie
In het artikel over het protest op de Berlinale stelt juryvoorzitter Wim Wenders dat ‘films maken het tegenovergestelde is van politiek’. Die uitspraak houdt geen stand.
Het filmfestival van Berlijn heeft zich in het recente verleden wél expliciet uitgesproken over Oekraïne en over de onderdrukking van de Iraanse bevolking.
Daarmee is duidelijk dat het festival geen principieel apolitieke houding inneemt. Het verschil zit niet in het principe, maar in het onderwerp.
Belangrijker nog: je uitspreken tegen genocide is geen politieke positie. Het is een universeel moreel uitgangspunt dat voorafgaat aan elke ideologie of beleidskeuze. Zodra het veroordelen van genocide als ‘politiek’ wordt weggezet, wordt genocide gereduceerd tot een mening.
Juist in Duitsland wringt dit. Het ‘Nie wieder’ na 1945 was nooit bedoeld als een selectieve belofte, maar als een algemeen moreel axioma: genocide mag nooit, tegen wie dan ook. Zwijgen uit voorzichtigheid is dan geen neutraliteit, maar een bewuste keuze.
Protest op het filmfestival van Berlijn: ruim 80 acteurs en regisseurs hekelen het zwijgen over Gaza – Volkskrant 18FEB2026
Ruim tachtig mensen uit de filmindustrie hebben een brief ondertekend waarin kritiek wordt geuit op het zwijgen over de situatie in Gaza door de organisatie van het filmfestival van Berlijn. De brief is ondertekend door mensen uit de filmwereld die bij eerdere edities te gast waren op het festival. Onder de ondertekenaars zijn onder meer acteurs Tilda Swinton, Javier Bardem en Tobias Menzies, en regisseurs als Nan Goldin, Mike Leigh en Adam McKay.
De opstellers van de brief stellen ‘ontzet’ te zijn over het zwijgen van de festivaldirectie over de situatie in Gaza, en ook over het ‘censureren’ van artiesten die zich wél uitspreken. In de brief staat onder meer dat de ondertekenaars ‘verwachten dat de instellingen in onze sector geen medeplichtigheid zullen tonen aan het verschrikkelijke geweld dat nog steeds tegen Palestijnen wordt gepleegd’. De brief verwijst daarbij ook naar politieke situaties waar de Berlinale eerder wél statements over afgaf, bijvoorbeeld om steun te betuigen aan de bevolking van Oekraïne en Iran.
De opstellers van de brandbrief roepen de festivaldirectie op om ‘haar morele plicht na te komen’, en zich ‘duidelijk uit te spreken tegen de genocide, de misdaden tegen de menselijkheid en de oorlogsmisdaden tegen de Palestijnen door Israël’. Ook roepen de briefschrijvers het festival op om ‘volledig te stoppen met haar rol in het beschermen van Israël tegen kritiek’.
