Een nieuwe stad is ook een verhuizing naar een ander levensritme
Dagboek Journalist Rita Baroud vluchtte uit Gaza en woont nu in Amsterdam en Marseille. Ze vergelijkt het dagelijks leven; verschillen zitten soms in kleine details.
Soms openbaart het verschil tussen plaatsen zich in heel kleine details: hoe je brood koopt, hoe lang begroetingen duren, hoe vaak je naam op één dag wordt uitgesproken.
Ik ben niet zomaar van de ene stad naar de andere verhuisd, ik ben van het ene levensritme naar het andere gegaan. Van dichtheid naar openheid. Van overmatige nabijheid naar georganiseerde afstand.
In vooroorlogs Gaza was het leven niet gemakkelijk, maar het was vol mensen. Dat is het eerste verschil dat ik nu merk. Mensen waren daar geen achtergrond van het tafereel, ze waren het tafereel zelf. De straat was een aaneengesloten veld van interactie: groet, vraag, opmerking, grap. Je kon niet lopen zonder gezien te worden. Gezien worden was onderdeel van het bestaan.
In Europa kan ik een heel uur lopen zonder dat iemand me herkent of iets vraagt. In het begin voelde dat als een prachtig respect voor privacy. Op andere dagen voelde het als onzichtbaarheid. Alsof ik voorbijga zonder een spoor achter te laten.
De ochtend in Gaza begon van buitenaf. Ook als ik in bed bleef, kwam de dag binnen via geluid: de broodverkoper, de schoolbus, deuren die opengingen, een moeder die haar kind bij zijn volledige naam riep, wat betekende dat het serieus was. Er was altijd een onofficiële aankondiging dat de dag begonnen was.
In Europa is de ochtend naar binnen gekeerd. Ramen zijn gesloten, de geluidsisolatie is uitstekend, alles gebeurt in berekende stilte. Soms moet ik op de klok kijken om me ervan te vergewissen dat de dag echt is begonnen. De ochtend dringt zich hier niet aan je op. Hij wacht op je toestemming.
Zelfs brood vertelt een ander verhaal. In Gaza was brood kopen een dagelijks levend ritueel: even wachten, warmte door de zak heen, een stuk eten op weg naar huis. Brood was verbonden met de hand, met hitte, met urgentie.
In Europa is brood divers en verfijnd, maar vaak koud bij aankoop, gesneden, verpakt, afgemeten. De kwaliteit is hoog, maar het is minder intiem. Daar was het een tafelgenoot; hier is het een uitstekend product.
De zee is niet alleen water
Mijn eerste favoriete plek was de zee in Gaza. Niet omdat ze de mooiste was, maar omdat ze mij kende. Ik ging erheen met mijn koffie, zat er dicht genoeg bij om de golven te horen en ver genoeg weg om na te denken. De zee was een prima ordening van de wereld.
Nu zit ik voor een andere zee. Ze zeggen dat het dezelfde Middellandse Zee is. Ik glimlach. Maar de zee is niet alleen water; ze is plaatsgeheugen. Als een plek vol herinneringen. Hier zit ik met een sigaret. Ik had nooit gedacht dat ik zou roken. De gewoonte sloop erin als tijdelijke oplossing en weigerde tijdelijk te blijven. Ik vraag me af of gevoelens die geen taal vinden, veranderen in gewoonten.
