Elk jaar sterven duizenden ouderen doordat ze bewust stoppen met eten en drinken
Jaarlijks beëindigen naar schatting 5.800 mensen in Nederland hun leven door bewust te stoppen met eten en drinken, blijkt uit onderzoek van het Erasmus MC. Dat is 3,5 procent van alle sterfgevallen. Bij de meesten werd een eerder euthanasieverzoek afgewezen.
Vaak doen mensen dit thuis, maar het gebeurt ook in hospices en verpleeghuizen. Uit het onderzoek blijkt dat veel van hen aanvankelijk liever euthanasie wilden: twee derde deed eerder een euthanasieverzoek, dat werd afgewezen door de arts. Een derde noemt deze afwijzing expliciet als reden voor het stoppen met eten en drinken.
De onderzoekers keken naar de twee bekendste methoden om het leven in eigen regie te beëindigen, zonder directe hulp van een arts. De tweede methode, het innemen van een dodelijke combinatie van (slaap)middelen, wordt naar schatting jaarlijks door tweeduizend mensen toegepast: 1,2 procent van de overlijdens. Een kwart van hen kiest hierbij voor Middel X.
Ter vergelijking: elk jaar krijgen bijna tienduizend mensen euthanasie via een arts: 5,8 procent van alle overlijdens.
Toename
Het onderzoek, gericht op de periode 2019-2023, is een herhaling van het onderzoek over 1999-2003 door de roemruchte psychiater Boudewijn Chabot. De gegevens in beide onderzoeken werden verkregen via naasten die goed op de hoogte waren van de levensbeëindiging en daar ook met de overledene over hadden gesproken. Chabots onderzoek bood destijds voor het eerst meer zicht op sterven in eigen regie.
Uit de recente cijfers blijkt dat het aandeel mensen dat bewust stopt met eten en drinken in twintig jaar tijd is toegenomen: van 2,1 naar 3,5 procent van alle sterfgevallen. Het aandeel mensen dat dodelijke middelen innam, bleef ongeveer gelijk.
Artsen en familieleden mogen begeleiding geven aan patiënten die willen stoppen met eten en drinken. Dit is niet strafbaar. Deze methode wordt juridisch niet aangemerkt als zelfdoding, en na afloop geregistreerd als een ‘natuurlijke dood’.
Meer in zwang geraakt
‘Ik denk dat bewust stoppen met eten en drinken een waardig overlijden kan zijn’, concludeert onderzoeker Fenne Bosma van het Erasmus MC. ‘Mits je het goed voorbereidt en goede begeleiding krijgt van naasten en een arts. Ik zou zeggen: begin hier niet op eigen houtje aan, begin er niet aan als je er niet met je familie over hebt gesproken.’