Dwing niet, informeer mensen eerlijk en maak duurzame keuzes betaalbaar
Democratie 175 burgers, een afspiegeling van de samenleving, bogen zich een jaar lang over klimaatbeleid en adviseren het kabinet. Het was het eerste nationale burgerberaad over klimaat ooit. Wat zijn hun adviezen over duurzamer omgaan met voedsel, spullen en reizen?
Maak duurzame keuzes betaalbaar en laat de vervuiler betalen. Zorg dat mensen toegang hebben tot duidelijke en eerlijke informatie om ze tot positieve gedragsverandering te bewegen op het gebied van duurzaamheid. En: dwing niet, maar vergroot de keuzevrijheid. Dat zijn volgens de 175 deelnemers van het Nationaal Burgerberaad Klimaat de rode lijnen die door hun eindrapport lopen, dat maandag werd gepresenteerd.
Hun adviezen richten zich op duurzamer omgaan met voedsel, spullen en reizen.
Het burgerberaad presenteert in totaal 23 aanbevelingen, waarvan er dertien de vereiste steun van minstens 75 procent behaalden. De andere tien kregen ook een meerderheid, maar onvoldoende om als ‘aangenomen’ te gelden – ze zijn wel opgenomen in het rapport zodat de politiek ziet wat er allemaal is bedacht.
De landbouwsector moet verduurzamen, vindt het burgerberaad en duurzaam (agrarisch) ondernemen moet lonen. Dat kan onder meer via een emissiehandelssysteem (ETS) voor landbouw en veeteelt, zodat boeren gaan betalen voor de uitstoot die ze veroorzaken. De opbrengsten moeten deels naar een zogenoemd omschakelfonds dat duurzame boeren ondersteunt. Ook wil het burgerberaad de omschakeling naar circulaire, regeneratieve en biologische landbouw versnellen. Gezonde voeding moet betaalbaar en traceerbaar zijn, en schadelijke gewasbescherming en kunstmest moeten zoveel mogelijk worden afgebouwd.
Klimaatbeleid sneuvelt te vaak door de lobby van grote bedrijven, signaleert het burgerberaad, omdat zij beleidsmakers beter weten te vinden dan gewone mensen. Om individuele burgers en duurzame bedrijven een evenwichtige stem te geven, adviseert het burgerberaad om een lobbyregister in te voeren. Zodat duidelijk is wie invloed heeft gehad op politieke beslissingen.