‘Door nikkelwinning voltrekt zich een ramp in Indonesië. Dat kan anders’
Krista Shennum | Milieuonderzoeker Indonesië ontgint op grote schaal nikkel voor de productie van elektrische auto’s. De gevolgen ter plekke zijn desastreus.
Mensen die een geruisloze bolide zonder uitstoot door de straten rijden, hebben meestal voor een elektrische auto gekozen omdat ze willen bijdragen aan de oplossing van het klimaatprobleem. Ook in Belém, waar deze maand de jaarlijkse klimaattop plaatsvindt, zullen elektrische bussen rondrijden. Maar de delving van nikkel, de grondstof die nodig is voor autobatterijen, leidt in Indonesië tot ontbossing, ernstige milieuvervuiling en structurele mensenrechtenschendingen, stelt Krista Shennum, hoofdonderzoeker van het Climate Rights International-rapport Does Anyone Care.
Als ze vis opensnijden is die zwart van binnen
„Elektrisch vervoer is een belangrijke stap in het terugdringen van uitstoot van fossiele brandstoffen”, zegt zij. „Maar de manier waarop het nikkel nu wordt gewonnen, verergert juist de klimaatcrisis.” In 2024 exporteerde Indonesië nikkel ter waarde van zo’n 40 miljard dollar, de helft van alle nikkel in de wereld. De belangen zijn enorm. „Nikkel kán een deel van de oplossing zijn, maar dat is nu niet het geval, zegt de Amerikaanse milieu-expert tijdens een bezoek aan Jakarta.
Drie jaar lang bezocht Shennum, opgeleid aan de universiteit van Yale, samen met een team lokale onderzoekers nikkelmijngebieden op Sulawesi en de Molukken. „Nikkel ligt vlak onder de bodem. Er worden enorme oppervlaktes afgeschraapt. Deze delving leidt tot grootschalige ontbossing en juist bossen zijn belangrijk voor stikstofopslag.”
Ook leidt de nikkelindustrie tot verlies van biodiversiteit. Al eerder waarschuwden milieuorganisaties dat in de regio Morowali (Sulawesi) 5.000 hectare tropisch bos is gekapt waar zeldzame soorten leefden.
Op de Molukken ligt de grootste nikkelmijn ter wereld. Industriepark Weda Bay beslaat maar liefst 45.000 hectare. Ook hier wordt nikkel gedolven in open groeves. En net als op Sulawesi wordt het nikkel ter plekke gesmolten voor verdere verwerking.
„Alle Indonesische nikkelsmelterijen worden aangedreven door steenkoolcentrales”, vertelt Shennum. „Deze nikkelsteenkoolcentrales produceren de hoeveelheid energie van Thailand en de Filippijnen samen. Dat is gestoord. Het publiceren van uitstootrapportages is niet verplicht. We wéten dus niet eens hoeveel luchtvervuiling de nikkelindustrie veroorzaakt. ”