Een schitterend eenvoudig idee dat hoop geeft voor de energietransitie: hier is de basaltbatterij

Het demissionaire kabinet toont zich vooral defaitistisch over de energietransitie. Misschien kan een eenvoudige uitvinding het gesprek over de mogelijkheden weer voeden.
De basaltbatterij staat nog in de kinderschoenen, dus waarom zou je er aandacht voor vragen? In de eerste plaats: omdat die wellicht een groot probleem kan oplossen dat iedereen aangaat, maar ook onnodig ten onder kan gaan in opstartproblemen. En verder om het gesprek over wat er wél kan überhaupt weer op gang te brengen.
Niemand wil in sprookjes geloven en windenergie is heel makkelijk in die hoek te schuiven: als het hard waait raakt het stroomnet overbelast, als het windstil is kan de fabriek niet draaien. Zolang er geen goede manier is om overtollige energie op te slaan, kunnen wind- en ook zonne-energie de energietransitie niet volledig dragen en blijft er ruimte om te kiezen voor het vasthouden aan fossiel.
Hier wordt de basaltbatterij interessant. Het ding bestaat uit een extreem goed geïsoleerde silo, gevuld met basalt of nog zwaarder gesteente. Warmte uit overtollige wind- of zonne-elektriciteit wordt opgeslagen in dat gesteente en kan zo maanden bewaard blijven. In de winter wordt die energie gebruikt om via een warmtenet een woonwijk te verwarmen. Zo voorkomt de batterij overbelasting van het stroomnet en schaarste aan duurzame energie in de donkere maanden.
Geestelijk vader Cees van Nimwegen (81) werkt aan de basaltbatterij sinds 2015, nadat hij zijn bedrijf voor de productie van cd’s en dvd’s met succes had verkocht. Nederland ging in rap tempo aan de zonnepanelen en hij vroeg zich af welk materiaal geschikt zou zijn om de energie in te bewaren. „Een gram gesteente kan ongeveer een joule aan energie per graad celsius opslaan”, zegt hij per videoverbinding vanuit zijn huis in Best. Hoe hoger de dichtheid van het materiaal, hoe meer energie het kan opslaan in een beperkt volume.
De batterij die hij heeft gebouwd voor een duurzame wijk van 36 huizen in Boekel is gevuld met staalslakken, nog zwaarder dan basalt. Momenteel ontwikkelt hij een mini-versie voor individuele huishoudens, met magnetiet, een gesteente dat nog zwaarder is.