Geen standaard echocardiogram meer na een TIA of herseninfarct en met een licht herseninfarct wordt niet meer standaard opgenomen
Dertien veelvoorkomende zorghandelingen in het ziekenhuis verdwijnen binnenkort uit de richtlijnen. Het gaat om zorg waarvan niemand beter wordt. Artsen én patiënten zijn enthousiast. ‘We stoppen met de overbodige belasting van patiënten.’
Elf wetenschappelijke artsenverenigingen schrappen binnenkort gebruikelijke vormen van zorg uit hun richtlijnen. Het gaat om zorg die de artsen sinds jaar en dag standaard leveren, maar waarvan zij inmiddels het nut niet meer inzien.
Het scheelt bijna 70 miljoen euro aan kosten, geld dat naar verwachting nodig is voor andere patiënten, zoals mensen die op een wachtlijst staan.
Geen meerwaarde voor de patiënt
Het is het resultaat van het project Less is More, dat oorspronkelijk is bedacht door maag-darm-leverartsen, maar dat andere specialismen nu ook omarmen.
‘De basisgedachte was dan vaak: baat het niet, dan schaadt het niet. We moeten naar een totaal andere werkwijze, want als het niet baat, dan schaadt het wel. Een patiënt gaat natuurlijk niet dood van een extra controlebezoek, maar dat bezoek belast wel de patiënt en het zorgsysteem.’
Geen standaard echocardiogram meer na een TIA of herseninfarct
Ad Oomen, cardioloog in het Diakonessenhuis in Utrecht: ‘Na een herseninfarct of een TIA (tijdelijke bloedvat-afsluiting in de hersenen) worden patiënten in eerste instantie onderzocht door de neuroloog. Voor die aandoeningen kunnen vele oorzaken zijn: problemen met de halsslagader, een te hoog cholesterol, roken, een hoge bloeddruk.
‘Kan de neuroloog geen oorzaak vinden, dan gaat de patiënt naar de cardioloog.’
‘Cardiologen maken een hartfilmpje, controleren het hart en het hartritme en – want zo staat het in de richtlijn – sturen iedereen door naar de echoafdeling voor een echo van het hart, om afwijkingen op te sporen.
‘In 2023 is er onderzoek gepubliceerd dat was uitgevoerd in zes Nederlandse ziekenhuizen. Wat bleek: van de elfhonderd patiënten die zo’n echocardiogram kregen en bij wie alle andere testen goed waren uitgevallen, was er maar bij één persoon iets te zien wat niet bij de andere diagnostische onderzoeken was opgevallen. We maken dus enorme kosten voor een op de elfhonderd patiënten, terwijl de drukte op de echoafdelingen enorm is.
Patiënten met een licht herseninfarct worden niet meer standaard opgenomen
Heleen den Hertog, neuroloog in het ErasmusMC in Rotterdam: ‘In Nederland worden ieder jaar ongeveer 35 duizend mensen opgenomen met een herseninfarct, en dat aantal neemt alleen maar toe. In de richtlijnen staat duidelijk: iedere patiënt moet worden opgenomen, onafhankelijk van hoe zwaar het infarct is.
‘Er is een groep patiënten bij wie onmiddellijke opname op de stroke unit duidelijke meerwaarde heeft. Bij hen moet het stolsel in de hersenen zo snel mogelijk worden opgelost of verwijderd.
‘Maar er is ook een groep, van zes- tot tienduizend patiënten per jaar, met milde klachten, die niet in aanmerking komt voor zo’n acute behandeling. Deze patiënten kunnen bijvoorbeeld moeilijk uit hun woorden komen of ervaren gevoelloosheid in een arm of been, gaan in paniek naar het ziekenhuis, maar al op de spoedeisende hulp herstellen ze weer. Met de aanwezigheid van een mantelzorger, goede informatie, een noodnummer en een afspraak op de polikliniek voor het vervolgtraject, kunnen deze mensen veilig naar huis.