Hoe Nederlandse ondernemers sjoemelen met plastic afval

Nederland is een spil in de internationale handel in kunststof afval. Diverse ondernemers zijn al veroordeeld, maar dit soort milieucriminaliteit blijft berucht lastig op te sporen.
Bij de handel in plastic afval ligt criminaliteit op de loer, hebben Nederlandse overheidsinstanties vastgesteld. Er is geld te verdienen of te besparen door de wet te overtreden bij de export of de verwerking van kunststof afval. Nederland is niet alleen een grote speler op deze internationale markt, er zijn hier ook al mensen veroordeeld.
Zoals een ondernemer uit Uithoorn deze zomer door de rechtbank in Rotterdam. Hij wist heel goed dat er ‘rotzooi’ zat in de containers die hij naar het buitenland liet verschepen. China had de deuren inmiddels gesloten voor Europees plastic afval en voor exporteurs was Turkije een van de nieuwe populaire bestemmingen.
Nederland staat bekend als een land dat recycling belangrijk vindt, maar is tegelijkertijd een grote exporteur. Als het afval naar landen gaat die het niet goed kunnen verwerken, kan dat voor milieuschade zorgen.
Verbrand of gedumpt
De ondernemer uit Uithoorn verscheepte achttien containers naar Turkije, Malawi, Nigeria en Thailand. Het ging onder meer om stukjes pvc-kabel en verontreinigd plastic afval. Wat er uiteindelijk met het afval is gebeurd, blijkt niet uit het dossier, schrijft de rechtbank van Rotterdam. Maar het is goed mogelijk dat dit afval heeft bijgedragen aan milieuvervuiling.
“Veel plastic importerende landen beschikken niet over de handhaving en de faciliteiten om dit afval op de juiste manier te verwerken”, zegt de rechter in de uitspraak.
“Vaak wordt het verbrand of ergens gedumpt, hetgeen resulteert in vervuiling van de zee, de lucht, rivieren, grondwater, het land en uiteindelijk ook mens en dier”, gaat hij verder. “Uit onderzoek komt steeds meer naar voren hoe sterk de wereld inmiddels is vervuild door (kleine deeltjes) plastic en dat arme mensen in de landen waar het afval wordt gedumpt lijden onder de gevolgen daarvan.”
De overtredingen vonden plaats in 2018 en 2019 – het telefoongesprek dateert ook uit die periode. Het proces heeft dus lang op zich laten wachten.
De Strategische Milieukamer is een samenwerking tussen de politie, de omgevingsdiensten, de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA), de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT), het Functioneel Parket en de Nederlandse Arbeidsinspectie. Samen geven zij het strafrecht een grotere rol bij de bescherming van het milieu.
De Europese Commissie schat de jaarlijkse inkomsten uit de illegale afvalmarkt in de EU op 4 tot 15 miljard euro. Plastic afval wordt hierbij genoemd als een groeiend probleem.