Handwerken in de Japanse kampen was een manier van overleven én van verzet, laat expo ‘Tot op de draad’ zien
In het kader van 80 jaar vrijheid presenteren we een nieuwe tentoonstelling over de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië.
Voor het eerst staan borduurwerken en kledingstukken uit vrouwenkampen centraal, die de creativiteit en veerkracht van vrouwen tonen in tijden van grote onzekerheid en schaarste.
In naald en draad
De tentoonstelling toont geborduurde tafelkleden en servetten, jurken van parachutestof en andere restjeslapjes en zelfs gepersonaliseerde kampnummers. In naald en draad vertelden de vrouwen hun verhalen over de Japanse bezetting. Zo borduurden ze pijnlijke, maar ook ontroerende en grappige kamptaferelen.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog bezette Japan van 1942 tot 1945 wat toen Nederlands-Indië heette en zette de Europeanen die daar leefden gevangen in interneringskampen of krijgsgevangenkampen, evenals een deel van de Indo-Europeanen. Indo-Europeanen die konden aantonen dat ze een Indonesische voorouder hadden, bleven als ‘buitenkampers’ achter in een onzekere samenleving.
Uit verveling en als manier om de verschrikkingen van gevangenschap het hoofd te bieden, maakten vrouwen borduurwerken en kledingstukken van het textiel dat ze in de haast mee het kamp in hadden genomen. Enkele van die textiele objecten staan nu tentoongesteld in Den Haag. Samen geven de stukken een veelzijdig en intiem beeld van het leven in de interneringskampen. De kleine tentoonstelling stelt zo ook de positie van handwerk als ondergeschikte vrouwenactiviteit ter discussie, ten opzichte van bijvoorbeeld tekeningen uit het kamp.
De tentoonstelling laat zien hoe handwerken niet alleen een uitlaatklep was, maar ook een manier om te overleven, binnen én buiten de kampen.
