Gemeenten verbijsterd over uitsluiting statushouders bij huisvesting: ‘Urgentie moet voor iedereen gelijk zijn’
Gemeenten zijn ontzet over de plotselinge wijziging van de huisvestingswet, die vrijdag vermoedelijk wordt aangenomen. Daarin staat dat statushouders op geen enkele manier voorrang mogen krijgen bij het toewijzen van sociale huurwoningen. Gemeenten vrezen ongelijkheid en ‘chaos in de opvang’.
De nieuwe volkshuisvestingswet was onomstreden, totdat PVV-Kamerlid Jeremy Mooiman daar dinsdag een amendement aan wist te hangen. Daarin staat dat gemeenten bij het toewijzen van sociale huurwoningen voortaan geen voorrang meer mogen geven aan zogenoemde statushouders: voormalige asielzoekers die een verblijfsvergunning hebben gekregen. Zij mogen dus in Nederland blijven.
Gemeenten, woningcorporaties en de bond die opkomt voor huurdersbelangen stuurden woensdag samen een boze brandbrief aan de Tweede Kamer dat deze regeling hen voor een ‘onmogelijk’ dilemma stelt.
Ongelijke behandeling
Het eerste probleem is dat de regeling ongelijkheid tussen woningzoekenden creëert, aldus de gemeenten en corporaties, omdat statushouders hierdoor ‘te allen tijde worden uitgesloten van voorrang op een sociale huurwoning, enkel en alleen omdat ze statushouder zijn’.
Verbod op discriminatie
‘Zo wordt er een onderscheid gemaakt tussen mensen dat je niet wilt maken’, schrijft Liesbeth Spies aan de Kamer namens de koepel van woningcorporaties Aedes, de Vereniging Nederlandse Gemeenten en de Woonbond.
Het is volgens haar ‘hoogst onzeker’ of zo’n regeling ‘standhoudt bij de rechter’, omdat het principe schuurt met het verbod op discriminatie. ‘Urgentie voor een woning moet voor iedereen gelijk zijn, ongeacht of je in Nederland bent geboren of hier later naar toe bent gekomen en een verblijfsvergunning hebt gekregen’, aldus Spies.
Chaos in de opvang
Een tweede probleem dat ontstaat als statushouders geen voorrang meer mogen krijgen bij sociale huurwoningen, is dat deze regeling botst met een andere opdracht die gemeenten hebben gekregen van het Rijk, namelijk om zoveel mogelijk statushouders te huisvesten.
‘Gemeenten moeten straks de ene wet overtreden om zich aan een andere wet te kunnen houden’, stelt Sharon Dijksma van de Vereniging Nederlandse Gemeenten.
In de praktijk vrezen gemeenten dat de regeling ook nog eens leidt tot chaos in de asielopvang. ‘Dit leidt tot een langere verblijfsduur in opvangcentra en hogere druk op de al overvolle opvangcapaciteit.’ Ook zullen de aan de huisvesting gekoppelde inburgeringstrajecten ‘stilvallen’.