Rapport: ‘Schade aan mens en natuur door luchtvervuiling in Nederland anderhalf keer zoveel als zeven jaar eerder’
Luchtvervuiling Terwijl de emissies van vervuilende stoffen en broeikasgassen dalen, brengen die wel steeds meer financiële schade aan. Zo blijkt donderdag uit een rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving.
De emissies van vervuilende stoffen en broeikasgassen in Nederland nemen af. Toch stijgt de financiële schade door deze emissies aan mens en milieu sterk. Hoe kan dat?
„Het is een vreemde boodschap”, zegt onderzoeker Sander de Bruyn van het Planbureau voor de Leefomgeving, dat de meest recente cijfers uit 2022 analyseerde en die vergeleek met eerder eigen onderzoek uit 2015. In een donderdag gepubliceerd rapport stelt het Planbureau dat de schade aan mens en natuur door luchtvervuiling in Nederland jaarlijks 46 miljard euro bedraagt, anderhalf keer zoveel als zeven jaar eerder, toen deze „monetaire milieuschade” op 31 miljard euro werd geraamd. Nu bedraagt de schade 4,6 procent van het bruto binnenlands product, tegen 4,5 procent zeven jaar eerder.
Het bedrag van 46 miljard is een „ondergrens” en een „conservatieve schatting”. Het kan veel meer zijn, want over de schadelijkheid van veel stoffen is veel nog onbekend en bovendien hebben de onderzoekers geen rekening kunnen houden met mogelijke „kantelpunten”, waarop vrij plotseling onomkeerbaar grote schade aan natuur ontstaat.
Jaarlijks overlijden in Nederland naar schatting 8.000 mensen vroegtijdig door luchtvervuiling
Dat de schade aan milieu harder is gestegen dan de emissies daalden, is verklaarbaar. Het komt erop neer dat de waarde van een schoon milieu flink aan het stijgen is. De Bruyn: „We zijn wat welvarender geworden. En als mensen welvarender zijn, hechten ze meer waarde aan een schoon milieu. Je ziet bijvoorbeeld veel vaker dan pakweg twintig jaar geleden bij grote fabrieken bewonersgroepen ontstaan die vervuiling niet langer accepteren.”
Verder slaat de vergrijzing toe en ouderen zijn relatief kwetsbaar voor aandoeningen die door luchtvervuiling worden veroorzaakt. Ook is de schade aan de natuur gestegen doordat de prijs van natuurkwaliteit hoger is geworden. De Bruyn: „Als meer mensen willen wandelen in de natuur maar de natuur en de kwaliteit ervan nemen af, dan stijgt de waarde van natuur.” Ten slotte is ook de wetenschappelijke kennis over de schadelijkheid van vervuilende stoffen vergroot. Zo is meer bekend over de risico’s van een matige luchtkwaliteit voor de gezondheid.