‘Het was stoer doen’, zegt de ombudsman over kabinet-Schoof: wetsvoorstellen en moties waren voor de bühne, niet voor de burger

Reinier van Zutphen | Nationale Ombudsman Het kabinet-Schoof maakte beloften waarvan al vooraf duidelijk was dat ze nooit waargemaakt konden worden, zegt de Nationale Ombudsman. „Ik vind dat niet eerlijk tegenover de mensen in Nederland. Het heeft stilgestaan.”

Kabinetten die veel beloven en vervolgens weinig waarmaken, dat is Reinier van Zutphen naar eigen zeggen wel gewend. Maar de beloften waarmee het kabinet-Schoof nog geen jaar geleden aantrad, zegt de Nationale Ombudsman op zijn werkkamer in Den Haag, „die zijn, hoe zeg ik dat nou netjes… nóg onverstandiger dan die door eerdere kabinetten werden gedaan”.

Van Zutphen bedoelt: grotesk. Beloften waarvan al vooraf duidelijk was, zegt hij, dat ze nooit waargemaakt konden worden.

„Het meest in het oog springend was ‘het strengste asielbeleid ooit’. Er is nog geen wet aangenomen in de Tweede Kamer. De situatie van asielzoekers die bij mij aankloppen, is verergerd. Wat wij schreven over de crisisopvang en de azc’s, is nog steeds aan de orde. Wat wij schreven over de IND is alleen maar erger geworden.”

„Ook zou de bestuurscultuur veranderen, hardheden zouden uit wetten verdwijnen, de Toeslagenaffaire zou versneld opgelost worden en boeren zouden duidelijkheid krijgen. Het is allemaal niet gebeurd.”

© Reinier van Zutphen Nationale Ombudsman Foto: Phil Nijhuis

In Den Haag gaat het al jaren veel over asiel en migratie. Komt dat overeen met de klachten van burgers die bij u terechtkomen? Was dit het belangrijkste onderwerp voor hen?

„Nee.”

Wat dan wel?

„Huisvesting, zorg, jeugdzorg. Daar waar de gemeente een rol te spelen heeft. Maar ook politieoptreden, het demonstratierecht.”

In zijn jaarverslag verbindt de Nationale Ombudsman het recht op gelijke behandeling met het demonstratierecht. „Dat betekent meer dan het toepassen van dezelfde regels voor iedereen”, schrijft hij. Het recht op demonstreren „staat onder druk als minderheidsgroepen worden belemmerd in het uiten van hun mening”.