Planbatenheffing kan gemeenten goud geld opleveren
Planbatenheffing, het gedeeltelijk afromen van de waardestijging die ontstaat door herbestemming van grond voor nieuwbouw, wordt uitgewerkt.
Marktpartijen verdienen vaak grof met grondspeculatie. Invoering van een planbatenheffing kan dat geld (deels) laten terugvloeien naar de publieke sector. Met de opbrengst ervan zouden gemeenten voorzieningen rondom nieuwbouw kunnen bekostigen.
Dempende werking
In een artikel in blad ESB becijferen de economen Niek de Meijier en Gerbert Hebbink van De Nederlandsche Bank (DNB) dat de grondslag van zo’n heffing bijna acht miljard euro per jaar is.
Het kabinet is bezig met de uitwerking van zo’n planbatenheffing, het gedeeltelijk afromen van de waardestijging die ontstaat door herbestemming van grond voor nieuwbouw. De gedachte erachter is dat het grondspeculatie ontmoedigt en grote prijsstijgingen van nieuwbouwgrond dempt.
Nieuwbouwgrond
Dat de Nederlandse woningmarkt onvoldoende toegankelijk is, komt voor een groot deel door de ontwikkelingen op de grondmarkt: het aandeel van de grond in de woningwaarde steeg van 42 procent in 2013 naar bijna 60 procent in 2023. Omdat ook nieuwbouwgrond veel duurder is geworden, is het moeilijker om woningbouwprojecten financieel rond te krijgen. Gemeenten moeten dan bijspringen, waardoor ze minder geld overhouden om de gewenste publieke voorzieningen rondom nieuwbouw te financieren.