Of de huurbevriezing vóór de deadline van 1 juli 2025 zal worden ingevoerd, wordt steeds spannender.
Negatief advies Het coalitievoorstel om sociale huren dit en volgend jaar te bevriezen, kon maandag op zware kritiek rekenen van de Raad van State. Of de huurbevriezing vóór de deadline van 1 juli 2025 zal worden ingevoerd, wordt steeds spannender.
Met termen als een „onzorgvuldige voorbereiding” en een „onvoldragen probleemanalyse en -aanpak” oordeelde de Afdeling advisering van de Raad van State maandag bijzonder negatief over het coalitieplan uit de Voorjaarsnota van PVV, VVD, NSC en BBB om de sociale huren niet te laten stijgen dit en komend jaar.
Het advies draagt bij aan de spanning rondom het onderwerp. Vier vragen over deze zware uitspraak.
1 Hoe zwaar weegt dit advies?
Het kabinet is verplicht om de Raad van State om advies te vragen over alle wetsvoorstellen, initiatieven en Algemene Maatregelen van Bestuur (waarmee regels in een wet verder worden uitgewerkt) die het wil doorvoeren. De afdeling Advisering van de Raad van State (RvS) beoordeelt de juridische houdbaarheid, kwaliteit en uitvoerbaarheid van die voorstellen.
Het advies over de huurbevriezing is in principe niet bindend.
2 Waarom zo negatief?
De Raad gebruikt harde woorden: de totstandkoming van de wet is niet zorgvuldig gegaan en dat is „bezwaarlijk”. Het is voor de Raad niet helder waar de huurbevriezing precies goed voor is en de gevolgen van het voorstel zijn volgens de Raad niet zorgvuldig doordacht. Volgens de Raad is het „evident dat dit wetsvoorstel onder grote tijdsdruk tot stand is gekomen, waardoor de reguliere stappen en bijbehorende waarborgen in het wetgevingsproces niet zijn gevolgd”.
3 Wat betekent dit voor het wetsvoorstel?
Het kabinet moet opnieuw in gesprek over het voorstel in de ministerraad. Minister van Volkshuisvesting Mona Keijzer (BBB) spreekt in een schriftelijke reactie van „een stevig advies” en zegt te werken aan een ‘nader rapport’ waarin de minister moet beschrijven of zij het wetsvoorstel gaat wijzigen, of waarom zij dat niet zal doen. „Het wetsvoorstel, het advies en het rapport bespreken we deze week in het kabinet. Ook heb ik hierover contact met de fractievoorzitters”, schrijft Keijzer.
4 Waarom is dit negatieve advies zo sailliant?
Tegelijkertijd loopt er nog een kort geding van woningcorporaties tegen de Nederlandse Staat over de huurbevriezingen. Koepelorganisatie Aedes en 230 woningcorporaties stapten naar de rechter met de klacht dat de minister de bouw van duizenden nieuwe sociale huurwoningen dwarsboomt met de huurbevriezing en eerder gemaakte afspraken schendt.
Met het advies van de RvS staan de woningcorporaties mogelijk sterker in hun zaak. De rechtbank Den Haag behandelt het kort geding woensdag 4 juni.
Keijzer is zelf overigens ook geen voorstander van huurbevriezing, zonder een volledige compensatie van woningcorporaties. Ook al was zij niet bij de onderhandelingen van de Voorjaarsnota, is zij wel degene die het plan moet uitvoeren.
Keijzer zal vóór 1 juli 2025 iets moeten verzinnen om de lasten van sociale huurders te verlichten – een sterke wens van coalitiepartij PVV – maar de huren tegelijkertijd te verhogen zodat corporaties kunnen investeren en bouwplannen niet in het geding komen.