Eindeloos wachten op een woning aan de Nieuwe Waterweg: Hoek van Holland zit gevangen in de stikstofcrisis
Bijna nergens wordt de woningbouw harder geraakt door de stikstofcrisis dan in Hoek van Holland. De kustplaats snakt naar nieuwe woningen, maar zit klem tussen haven, glastuinbouw en beschermd duinlandschap. ‘Hier krijgt een jong gezin geen woning, terwijl daar de stoomboten voorbijvaren.’
Historisch gezien staat Hoek van Holland bijna gelijk aan bouwen en graven. Het dorp dankt zijn ontstaan aan de arbeiders die anderhalve eeuw geleden de Nieuwe Waterweg uitgroeven, voor een ruime doorvaart van Rotterdam naar open zee. Eind 19de eeuw draaiden er betonmolens voor de aanleg van de Nederlandse kustverdediging, zoals de bouw van het pantserfort 1881.
Of ‘de Hoek’ nu weer een bouwgolf tegemoet kan zien? ‘We gaan ervoor’, zegt Marcel Korthorst, directeur-bestuurder van Woningbouwvereniging Hoek van Holland, zelfverzekerd. Ellis Kastelein, bestuurslid van de stichting Humanitas die het woonzorgcomplex gaat uitbaten, klinkt aan zijn zijde eerder vertwijfeld. ‘Hopelijk ooit nog.’
Spelbreker
Stikstof blijkt een spelbreker voor de bouwplannen. Door een uitspraak van de Raad van State eind vorig jaar ligt de woningbouw in Hoek van Holland nagenoeg stil. En dat terwijl tal van Hoekenezen hunkeren naar een eigen huis, liefst in hun dorp aan de Noordzeekust.
Al direct na het eerste ingrijpende vonnis uit 2019, waarin de Raad van State het toenmalige stikstofbeleid naar de prullenbak verwees, bleek dat ook de woningbouw daarvan gevolgen zou ondervinden. Een nieuwe uitspraak eind vorig jaar heeft de situatie nog knellender gemaakt. Ongeveer 9 procent van alle woningbouwprojecten tot 2030 in Nederland kan niet doorgaan vanwege stikstof, waar dat eerder nog 7 procent was, schat het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB).
Het gevolg: meer papierwerk, hogere kosten en vooral uitstel. Dat is de wrange uitkomst van de nieuwe balans tussen woningbouw en natuurbescherming die Nederland hoopt te vinden.
Bijna nergens wordt dat beter duidelijk dan in Hoek van Holland, een enclave van de gemeente Rotterdam met ruim 10 duizend inwoners. Het kustdorp ligt ingeklemd tussen de havengebieden in het zuiden, de kassen in het noordoosten en Natura2000-gebied Solleveld en Kapittelduinen in het noordwesten. Elk grammetje stikstof is er hier een te veel.
De bouw is overigens lang niet het grootste probleem voor de Nederlandse natuur, ook niet in Hoek van Holland. Bijna de helft van alle stikstof in kwetsbare Nederlandse natuurgebieden komt uit de landbouw. De bouw neemt – inclusief verkeer en machines – hooguit een paar procent voor zijn rekening.