Baas van woningcorporaties: ‘Huurbevriezing is dom en fout. Wij zien Mona Keijzer bij de rechter’
De woningcorporaties slepen het kabinet voor de rechter. Ze eisen dat het verbod op huurverhoging van tafel gaat. Dankzij hogere huren kunnen zij tienduizenden extra woningen bouwen. Voorzitter Liesbeth Spies van corporatievereniging Aedes: ‘Dit is dom en fout.’
Op 4 juni dient haar kort geding tegen minister van Volkshuisvesting Mona Keijzer (BBB). Ze wil toestemming voor huurverhoging afdwingen bij de rechter. Want alleen als die doorgaat, kunnen de corporaties voldoen aan hun belofte tienduizenden extra huurwoningen te bouwen.
‘Het wordt steeds duidelijker wat het ondoordachte, domme en foute besluit om de huren voor twee jaar te bevriezen voor gevolgen heeft’, zegt Spies in het kantoor van Aedes, naast het centraal station van Den Haag.
‘Minister Keijzer geeft zelf toe dat niet alleen de sociale nieuwbouw wordt geraakt. Corporaties zullen zich moeten terugtrekken uit tal van combinatieprojecten met marktpartijen, waarin bijvoorbeeld sociale huur samengaat met middenhuur- en koopwoningen. Dus die projecten vervallen ook. Zoals ook veel beleggers de Nederlandse woningbouw de rug toe keren vanwege een onbetrouwbare overheid. Uiteindelijk raakt dit zoveel verschillende partijen, van woningzoekenden tot schilders en stucadoors.’
Dit kabinet zou de wooncrisis oplossen, vat Spies de voorbije maanden samen. Tijdens de nationale Woontop in december zijn afspraken gemaakt over nieuwbouwaantallen. ‘Die Nationale Prestatieafspraken (NPA) werden daar toen door premier Dick Schoof ondertekend. Het was feest.
‘Voor corporaties werd een huurstijging afgesproken van 4,5 procent in 2025 en van 3,5 procent in 2026. Daarmee zou extra investeringsruimte ontstaan voor nieuwbouw, maar ook voor onderhoud en verduurzaming van het bestaande woningbezit. En dan gaat er in de Voorjaarsnota plotseling een dikke streep door de huurverhogingen.’
Wat verliest Nederland met die nieuwbouw?
‘Een betere kwaliteit van leven voor heel veel mensen. Minister Keijzer liep op de Woontop de hele tijd te zwaaien met de kalender van Rotterdamse corporaties, met op iedere pagina een portret van een woningzoekende. Hier doen we het voor, was haar boodschap. Die woningzoekenden zijn nou precies de dupe. Zij hebben geen stem in dit debat, maar willen eindelijk wel die betaalbare woning. Om bijvoorbeeld een zelfstandig leven op te kunnen bouwen. Of om een gezin te stichten. Of voor woonruimte met zorg, voor een goede oude dag.’
Als die huurverhoging nodig is, betalen de zittende sociale huurders dus de nieuwbouw, zegt de Woonbond. Dat zou volgens de bond niet moeten.
‘Corporaties hebben geen andere middelen dan de waarde van het bestaande bezit en de huurinkomsten als basis voor een geldlening voor nieuwbouw. Dus ja, de huurders betalen een deel van de nieuwe woningen. Daar kun je verschillend over denken, maar dat is al meer dan honderd jaar zo. De waarde van het onderpand, die dus mede wordt bepaald door de huuropbrengst, bepaalt je leencapaciteit. Eén euro extra huur zorgt voor een extra leencapaciteit van zo’n 30 euro.
‘Ik begrijp dat het fijn is als je geen huurverhoging krijgt. Maar het effect op de koopkracht is beperkt door gestegen inkomens en de huurtoeslag, zegt ook het Instituut voor Budgetvoorlichting (Nibud).’