‘Staalindustrie past hier niet meer, er is een aantrekkelijk alternatief: een groene stad in de IJmond’
De overheid moet absoluut geen miljarden euro’s staatssteun geven aan Tata Steel in IJmuiden. Voor Nederland is het om vele redenen veel beter als de staalfabriek na honderd jaar verdwijnt en plaatsmaakt voor ‘een nieuwe stad met veel natuur’.
Als het aan Adriaan Kroon (36) en Floris Busscher (32) ligt, heeft Tata Steel in IJmuiden zijn langste tijd gehad. Met een team van ondernemers zijn zij de drijvende kracht achter Wijkerduin, een alternatief plan voor het terrein van 750 hectare waar nu nog Tata Steel Nederland is gevestigd. Sinds een jaar storten de twee ex-consultants zich nu fulltime op het project, interend op eigen spaargeld, in de hoop het terrein ooit echt te mogen ontwikkelen.
Vanuit hun huiskamer en later een kantoortje in Amsterdam, hebben zij het afgelopen jaar een coalitie gesmeed en meer dan vijftig bedrijven en organisaties gesproken die vanuit hun expertise willen bijdragen aan het project. Het gaat onder meer om een projectontwikkelaar, pensioenfondsen, bouwbedrijven en saneerders. Architectenbureau MVRDV maakte al tekeningen en is razend enthousiast. Het bureau spreekt over een ‘nieuwe stad’ met veel natuur, waarin veel oude onderdelen van de fabriek herbestemd zullen worden.
Ook zijn uitzendbureaus en lokale bedrijven betrokken die grote kansen zien voor het personeel van Tata. Namen willen Kroon en Busscher nog niet openbaar maken – ‘dat ligt voor sommige partijen gevoelig’ – maar de Volkskrant heeft de betrokkenheid van de bedrijven kunnen bevestigen.
De staalindustrie heeft Nederland afgelopen eeuw veel gebracht, maar we moeten vooruit. Dingen doen die weer langdurig welvaart brengen.
Na al die maanden van praten en rekenen is het tijd om naar buiten te treden, vinden de bedenkers van Wijkerduin. Busscher: ‘Vorige week is in Engeland al een staalfabriek door de staat genationaliseerd en in IJmuiden is een mega-reorganisatie aangekondigd omdat Tata Steel te veel verlies maakt. Het kan dus zomaar afgelopen zijn.’ Kroon: ‘We willen Nederland laten zien dat er dan een aantrekkelijk alternatief is. De staalindustrie heeft Nederland afgelopen eeuw veel gebracht, maar we moeten vooruit. Dingen doen die weer langdurig welvaart brengen. Dat zit in dit plan.’
Wat drijft jullie om een jaar lang onbetaald fulltime bezig te zijn met dit project?
Kroon: ‘Dat begon met het rapport dat Hans Wijers en Frans Blom vorig jaar hebben gemaakt in opdracht van de regering over de economische levensvatbaarheid van de staalfabriek in IJmuiden. Tijdens de presentatie van dat rapport werd gesteld dat het Nederland tot wel 3 miljard zou kosten om de staalfabriek versneld te vergroenen. Maar ook dat het faillissement de schatkist veel geld zou kosten omdat de sanering van de grond 12 miljard euro zou kosten. En nog eens 1 miljard euro om het Tata-personeel aan nieuw werk te helpen. Daar ging ik echt op aan.’
Waarom?
Kroon: ‘Om te beginnen is het natuurlijk een beetje gek om te doen alsof je die saneringskosten alleen hebt als Tata stopt. Door nu nog een paar miljard uit te trekken om Tata te vergroenen, wordt die grond echt niet schoner. Ooit moet dat schoongemaakt worden.’
Busscher: ‘Het was ook wel selectief. Want de natuurschade en de gezondheidsschade van de fabriek zijn niet becijferd, terwijl dat toch ook maatschappelijke kosten zijn.’