Verboden bestrijdingsmiddel toch ingezet in de tulpenteelt
Het middel Movento werd twee jaar geleden verboden, maar is met toestemming van het ministerie toch ingezet in de tulpensector. Omwonenden van bollenvelden zijn verbaasd en ongerust, de bollensector zegt dat het nog niet anders kan.
Het bestrijdingsmiddel Movento staat op de lijst van verboden middelen. Toch spoten tulpentelers deze stof de afgelopen maanden op hun planten en tulpenbollen. Ze kregen daarvoor in april, ondanks een negatief advies, toestemming van het ministerie van Landbouw. Het ministerie kan dat besluiten als er sprake is van een noodsituatie. Volgens de sector is daarvan sprake omdat de tulpengalmijt schade aanricht en dat diertje wordt bestreden met het middel.
Movento, met de werkzame stof spirotetramat, is verboden sinds april 2024, maar voorraden mochten nog wel worden gebruikt tot november vorig jaar. Dit jaar kreeg de tulpensector in april ‘een tijdelijke vrijstelling’ van het verbod voor de periode 10 april tot 1 juli.
Omwonenden van de bollenvelden zijn verbaasd dat telers toestemming kregen om het middel te gebruiken en hopen dat dit de laatste keer was. “Deze stof is niet alleen schadelijk voor insecten zoals de bij, maar werkt ook hormoonverstorend bij dieren en mogelijk bij mensen. Er zijn ook verdenkingen dat de vruchtbaarheid wordt aangetast en het ongeboren kind schade kan oplopen”, zegt Gitta Visser van Aardige Buren. In deze organisatie werken omwonenden van bollenvelden in diverse regio’s van Nederland samen omdat zij zich zorgen maken over chemische bestrijdingsmiddelen.
‘Gezonde omgeving delft onderspit’
Visser wijst erop dat de tulpentelers al zeker drie jaar weten dat Movento niet meer gebruikt mag worden: “Ze hadden de tijd om een alternatief middel te zoeken of een ander gewas te telen. Ik heb jonge kinderen en woon in de buurt van bollenvelden waar deze verboden stof wordt gespoten. Op het etiket staat duidelijk dat het schadelijk is. Op het gebied van gezondheid weten we dat niet alles wordt getest bij de toelating. Het is raar dat er eindelijk een verbod is voor een schadelijk middel en dat het daarna toch weer mag worden gebruikt. Wiens belang wordt er gediend door de overheid?”
De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) adviseerde negatief over de vrijstelling voor Movento, benadrukt Visser. Zij meent dat het ministerie te vaak toestemming geeft om verboden stoffen te gebruiken. “In 2022 kwam er toestemming om een verboden middel tegen bladluizen bij bieten toch te gebruiken. Vorig jaar was er toestemming voor kersentelers om de suzuki-fruitvlieg te bestrijden met een verboden middel. Iedere keer krijgt het economisch belang de voorkeur en delft een gezonde omgeving het onderspit.
De NVWA wijst onder meer op het gevaar voor bijen en op de kans dat het middel ook op planten rond de akker terechtkomt.
Hester Maij, voorzitter van de bollentelersorganisatie KAVB, verwacht dat de tulpensector volgend jaar opnieuw een ‘transitie-vrijstelling’ aanvraagt. “Er is nog geen alternatief. Als we de galmijt niet aanpakken kunnen telers 20 tot 100 procent van hun oogst verliezen.” Dit is een noodsituatie, volgens de bollentelers.
Het ministerie sloeg zoals Visser eerder stelde bij het nemen van het besluit een advies van de NVWA in de wind. De organisatie schreef in februari dat het middel niet voor niets verboden is en dat het zorgvuldig omgaan met het middel, zoals de tulpentelers beloven, niet te controleren valt.