Raad van Kerken spreekt zich uit tegen radicaal rechts, wil ‘optreden’ tegen ‘kerkleden die zich hardnekkig racistisch uiten of participeren in geweld’
Geert van Dartel | voorzitter Raad van Kerken De Raad van Kerken spreekt zich met een unieke verklaring uit tegen radicaal-rechts gedachtegoed, dat tegen de leer van Jezus ingaat. Voorzitter Van Dartel wil in gesprek blijven met jonge mensen in de kerk met dergelijke ideeën, maar wil niet „te naïef zijn met hoop op dialoog”.
Radicaal rechts hangt niet aan de waarheid en schaamt zich niet voor een leugen. Kracht en macht worden verheerlijkt, dienstbaarheid en kwetsbaarheid worden geminacht. Het is racistisch, antisemitisch en verheerlijkt masculiniteit.”
Kerken moeten „krachtig protesteren” tegen overheidsoptreden dat antidemocratisch is, „in gesprek gaan met” leden die radicaal-rechts gedachtegoed aanhangen, en „optreden” tegen leden die zich racistisch uiten.
En daarmee, schrijft de Raad van Kerken, een bondgenootschap van negentien Kerken die gezamenlijk 5 miljoen leden hebben, vormt radicaal rechts een bedreiging voor de „democratie, rechtsstaat en het christelijk geloof”.
In een donderdag gepubliceerd rapport neemt de Raad van Kerken in felle bewoordingen afstand van radicaal rechts en roept het kerken op maatregelen te nemen tegen mensen met dergelijke opvattingen in de samenleving én binnen de eigen kerken. Kerken moeten „krachtig protesteren” tegen overheidsoptreden dat antidemocratisch is, „in gesprek gaan met” leden die radicaal-rechts gedachtegoed aanhangen, en „optreden” tegen leden die zich racistisch uiten.
© Foto privéarchief
Niet eerder nam de Raad van Kerken dusdanig stelling tegen radicaal rechts. In 2024, toen PVV-ministers op het bordes stonden, stelden zo’n 700 predikanten een verklaring op met de boodschap dat radicaal rechts en het christelijk gedachtegoed niet samengaan. Maar de Raad van Kerken weigerde een handtekening te zetten onder de verklaring. Coen Wessel, secretaris van de Raad, zei tegen Trouw dat kerken zich niet moeten „overschreeuwen”, dat zou het gesprek „doodslaan”.
Maar tijden zijn veranderd, zegt Geert van Dartel, voorzitter van de Raad van Kerken, via de telefoon. „In het publieke debat wordt het christendom gebruikt voor doelen die weinig met het geloof te maken hebben: eng nationalistisch, anti-islam, identitair. Ik heb zelf gestudeerd op de Balkan en zag daar hoe gevaarlijk het is als nationalisme religie overneemt. Tegelijkertijd blijkt uit onderzoek dat zo’n 20 procent van de christenen bereid is op radicaal rechts te stemmen.”
Kerken hebben zich altijd uitgesproken. Zie de vredesbeweging in de jaren 80. De beweging voor natuur en milieu. Het recente optreden tegen de asielwetten
Wat is de Raad van Kerken?
De Raad van Kerken is een samenwerkingsverband van negentien kerken en organisaties, die in totaal vijf miljoen leden hebben. Aangesloten zijn onder andere de Protestantse Kerk in Nederland (PKN, zo’n 1,2 miljoen leden) en de Rooms Katholieke Kerk in Nederland (3,4 miljoen leden) en de Nederlands Gereformeerde Kerken (128 duizend leden). De Raad wil de „oecumenische dialoog” tussen verschillende kerken bevorderen. Niet alle kerkgemeenschappen zijn lid, zoals de Christelijke Gereformeerde Kerken.