Niet eerder ging het gemiddeld genomen zo slecht met de persvrijheid wereldwijd. Meer dan de helft van de landen valt dit jaar in de slechtste twee categorieën in Dat blijkt uit de jaarlijkse inventarisatie van Reporters Without Borders (RSF) van de persvrijheid van 180 landen wereldwijd.
Nederland is een plaats gestegen op de Press Freedom Index en staat nu op de tweede plek. Het stoot daarmee Estland van die plek. Noorwegen staat opnieuw op de eerste plaats.
Hoewel een specifieke reden voor de stijging van Nederland niet wordt gegeven, noemt RSF wel druk op de publieke omroep in Estland, dat dit jaar van plek twee naar drie zakte. Naast Estland worden ook de Noordse landen, Nederland, Denemarken en Ierland geclassificeerd als “goed” wat betreft persvrijheid. Voor West- en Zuid-Europa geldt vrijwel overal “toereikend”. In het oosten van Europa en met name de Balkan ziet RSF een terugval. Die regio is grotendeels ingekleurd als “problematisch”.
Ook dalend zijn de VS (64, zeven plekken lager dan in 2025), waar onder de tweede termijn van president Donald Trump “systematisch” druk wordt uitgeoefend op de journalistiek, niet zelden scheldend. RSF spreekt van “een van de ernstigste crises voor de persvrijheid” in de geschiedenis van de VS. Als voorbeelden noemt RSF onder meer politiek ingestoken campagnes tegen journalisten.
Ook in de Palestijnse gebieden (156) gaat het volgens RSF iets beter, met name sinds het staakt-het-vuren met Israël. Dat laatste land daalt met vier plekken, naar 116.
Vrijwel helemaal onderaan prijkt opnieuw Iran (177), gevolgd door hekkensluiter Eritrea (180), dat ook in 2025 al onderaan stond.
Reactie NVJ: opnieuw meer geweld tegen journalisten
Achter de hoge plaats van Nederland op de internationale Press Freedom Index gaat “een zorgwekkend beeld” schuil. Dat stelt de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) op basis van onder meer de nationale Persvrijheidsmonitor 2025, die ook donderdag is verschenen.
De NVJ wijst er bijvoorbeeld op dat Nederland op het onderdeel ‘veiligheid’ al jaren niet heel hoog scoort en dat ook het geweld tegen journalisten in 2025 opnieuw is toegenomen. “Met meer meldingen van bedreiging, intimidatie en fysiek geweld.”