Dutilhhuis

‘Meer steun nodig voor medewerkers Strafhof die door Amerikaanse sancties zijn getroffen’

Lidstaten van het Internationaal Strafhof moeten meer doen tegen de sancties van de Verenigde Staten, vinden getroffen medewerkers en ngo’s. ‘De maatregelen zijn ad hoc en beperkt gebleven.’

Beti Hohler, een van de rechters bij het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag, was al tientallen jaren klant bij haar bank in haar thuisland Slovenië toen haar rekening vorig jaar van de ene op de andere dag werd opgeheven. De reden: sancties opgelegd door de Verenigde Staten. Het voorbeeld toont aan hoe ver die sancties reiken. Zelfs Europese banken, die hier helemaal geen gehoor aan hoeven te geven, doen dat toch. ‘Uiterst zorgwekkend’, aldus Hohler.

Zij deed die uitspraak in een rapport van de Coalition for the ICC (CICC), een groep van ngo’s in 150 landen die bijdragen aan het werk van het hof. Bijvoorbeeld door onderzoek of door ondersteuning van slachtoffers. De CICC interviewde experts en alle getroffen individuen en organisaties voor het rapport. Het verscheen vorige week. Naast overmatige naleving, zoals bij de bank van Hohler, concludeert het rapport dat de 125 ICC-lidstaten onvoldoende tegenmaatregelen nemen. Dit draagt bij aan een ‘breder afschrikkingseffect’, waardoor het werk van het hof wordt bemoeilijkt.

‘De oplossingen zijn ad hoc en beperkt gebleven, en hebben maatschappelijke organisaties buitengesloten’, stelt de CICC. Het rapport roept lidstaten op tot een ‘publiekelijke en krachtige veroordeling’ van de sancties. Dat is wel gebeurd in het geval van de sancties tegen ICC-medewerkers, maar niet bij die tegen de Palestijnse organisaties die met het ICC samenwerken. Voor deze organisaties zijn de effecten ‘catastrofaal’.

Gefrustreerd en teleurgesteld

Daarnaast pleit het rapport voor een aantal mogelijke acties. Zoals in gesprek gaan met banken en het investeren in diensten die financieel en technisch onafhankelijk zijn van de VS. Veel geïnterviewden zijn volgens de CICC gefrustreerd en teleurgesteld in het gebrek aan coördinatie tussen landen, bijvoorbeeld tussen de ministeries van Financiën, bij het zoeken naar oplossingen.

Het rapport is met name kritisch op de Europese Unie. Die heeft nog altijd geen zogeheten blokkeringsverordening afgekondigd. Terwijl het Europees Parlement resoluties heeft aangenomen waarmee het de Europese Commissie oproept dit te doen. Zo’n verordening zou het naleven van de sancties door organisaties en mensen in de EU strafbaar maken. Nederland is een van de lidstaten die hier tot nu toe tegen zijn. Het wordt als een laatste redmiddel gezien. Bedrijven moeten dan mogelijk kiezen tussen een boete van de EU of gedoe met de VS.

Europa moet zijn mandaat vervullen

De president en premier van Slovenië uitten hier vorige maand kritiek op in een brief aan de staatshoofden van andere EU-landen. ‘Te vaak heeft de zorg voor economische gevolgen voorrang gekregen boven een principiële verdediging van het recht.’