Eerste Kamer stemt tegen wet die ondermijning van de rechtsstaat via buitenlandse donaties moest tegengaan
De Eerste Kamer heeft de wet verworpen die ondermijning van de rechtsstaat door financiering van maatschappelijke organisaties moest tegengaan. Daarmee is strengere controle op donaties uit onvrije landen aan verenigingen en stichtingen, waaronder kerkgenootschappen en moskeeën, van de baan.
Aan de wet was tien jaar gewerkt. Vorig jaar haalde het wetsvoorstel nog een ruime meerderheid in de Tweede Kamer, maar in de zeer kritische Eerste Kamer bleef die vorige week tijdens de inhoudelijke behandeling uit zicht. Uiteindelijk stemden dinsdag alleen VVD, PVV, SGP en JA21 voor.
Partijen die in de Tweede Kamer nog instemden met de wet, haakten nu af. D66, BBB, SP, ChristenUnie en CDA vonden in de senaat dat de wet een te zwaar middel was voor het beoogde doel. Burgemeesters en het Openbaar Ministerie (OM) zouden volgens het kabinet in de toekomst ‘twee tot vijf keer per jaar’ inzage gaan eisen in de boeken van verdachte instellingen.
Minister van Justitie en Veiligheid
Foto Martijn Beekman en Valerie Kuypers
Maar in een eerdere hoorzitting in de Eerste Kamer lieten zowel het Nederlands Genootschap van Burgemeesters als de topman van het OM weten helemaal niet op deze bevoegdheid te zitten wachten. Burgemeesters vreesden voor hun neutrale positie in de eigen gemeente en het OM zag er niets in om als ‘een duizenddingendoekje’ te worden ingezet, aldus topman Rinus Otte.
Van Weel: ‘Ik vind het een instrument dat past bij deze tijd en dat op dit moment ontbreekt.’
De Eerste Kamer ging daar niet in mee. BBB-senator Robert van Gasteren: ‘De noodzaak van een extra wet is blijkbaar klein.’ Paul van Meenen (D66) wees op de taak van de Eerste Kamer: toezien op de ‘uitvoerbaarheid, handhaafbaarheid en rechtmatigheid’ van wetsvoorstellen. Hij voorzag ‘voor het hele maatschappelijk middenveld extra regeldruk, wat wij onwenselijk vinden’.