Europese hansworsten in actie
Vegaburger mag wel, kipstuckjes niet. Groenteworst wel, ‘Let It Beef’-reepjes niet. Het Europees Parlement en de lidstaten hebben donderdag tot in detail afgesproken welke vleesnamen niet meer op vleesvervangers mogen staan.
In oktober stemde het parlement voor een verbod dat ook moest gelden voor ‘burger’ en ‘worst’, maar die zijn nu van de lijst geschrapt – een milde afzwakking dus.
Rund, kalf, varken en kip, en ‘eetbare delen’ van dieren zoals schouder, vleugel en rib staan op de lijst van 31 vleesbenamingen die producenten niet meer voor plantaardige producten mogen gebruiken. Dit om consumenten te behoeden voor misleiding en verwarring. Omdat vlees (eten) een culturele en historische waarde heeft. En om de veehouderij en de vleesindustrie te steunen.
De bescherming van vleesnamen is onderdeel van een maatregelenpakket waarmee de handelspositie van de landbouw – het inkomen van boeren – zou moeten worden verbeterd. De Franse Europarlementariër Céline Imart, hoofdonderhandelaar namens het Parlement, voegde de motie toe aan het pakket.
Het parlement en de lidstaten moeten overigens nog hun officiële goedkeuring geven voor het compromis. Het duurt waarschijnlijk nog een aantal jaar voordat fabrikanten hun verpakkingen moeten aanpassen.
Nieuwe verpakkingen
Een verbod op vleesnamen zaait eerder meer dan minder verwarring, denken tegenstanders. Onderzoek van het consumentenprogramma Radar liet bijvoorbeeld zien dat consumenten minder goed weten wat ze kopen als er niet op staat op welk vlees het moet lijken.
Deze regelgeving zou ook innovatie kunnen hinderen, zo zei europarlementariër Jeannette Baljeu (VVD): „Dat is zonde, want juist in Nederland lopen we voorop met nieuwe voedseltechnologie.” Ze refereert aan kweekvlees, waar Mosa Meat in Maastricht aan werkt: „Een fantastisch voorbeeld van voedselinnovatie, dat we juist moeten stimuleren in plaats van de nek omdraaien.”
Tegen een verbod hebben zich eerder ook al supermarkten en fastfoodketens zoals Burger King uitgesproken. Ze verwachten dat het ze dwarszit bij het halen van klimaatdoelen. Retailers proberen met vleesvervangers de dierlijke consumptie te verminderen en zo CO2-uitstoot te verlagen.
Milieu-impact
Overigens zijn er ook nu al beperkingen. Gehakt dat voor een deel plantaardig is, mag niet alleen gehakt heten – wel gehaktmix. Op plantaardige dranken mag geen ‘melk’ staan.
Met name de Vegetarische Slager zocht sinds de oprichting in 2010 de grenzen op, en genereerde met de ophef gratis reclame, met vleesvervangers als ‘kipstuckjes’, ‘visvrije tonyn’ en ‘gerookte speckjes’. Oprichter Jaap Korteweg antwoordde daarop altijd dat in slavink ook geen sla en geen vink zitten.
Uit de gemeenschappelijke marktordening voor landbouwproducten GMO:
bescherming van de benaming “vlees” en de volgende vleesproducten: runds, kalfs, varken, pluimvee, kip, kalkoen, eend, gans, lam, schaap, geit, onderdij (drumstick), filet mignon, lendestuk, flank, lenden, steak, ribben, schouder, schenkel, kotelet, vleugel, borst, lever, dijen, borst, ribeye steak, T-bone, rostbief en ham om op de interne markt voor meer transparantie te zorgen en consumenten in staat te stellen weloverwogen keuzes te maken. Die benamingen mogen voortaan alleen worden gebruikt voor vleesproducten en niet voor producten die geen vlees bevatten, zoals producten op basis van celcultuur