‘COP31 is een circus’: Turkse activisten hebben hun eigen klimaattop georganiseerd
Alternatieve klimaattop Niet ver van de VN-klimaattop in Antalya houden Turkse klimaatactivisten een alternatieve klimaattop waar onomfloerst gesproken wordt over klimaatschade, maar ook over andere misstanden. „Klimaatverandering raakt alle onderdrukte groepen.”
Niet alleen klimaat

Bioloog Halime Saman (60), een bekende naam binnen de Turkse klimaatbeweging, is een van de drijvende krachten achter de organisatie van deze editie van de Peoples’ Climate Summit. De VN-klimaattop is noodzakelijk, vindt ze, maar is in zekere zin een circus geworden. „Er worden weinig bindende besluiten genomen, terwijl er tijdens deze bijeenkomsten enorme bedragen aan publiek geld worden uitgegeven. Dat is precies waarom de behoefte aan een Peoples’ Climate Summit is ontstaan.”
De Turkse organisatie vroeg de Brazilianen om advies en sprokkelde middelen bij elkaar om de alternatieve top op poten te zetten. Het vierdaagse evenement werd zaterdag afgetrapt met een demonstratie. Duizenden mensen liepen mee. „Toen we de straat opgingen en die betoging zagen, waren we ontzettend gelukkig. We hebben geschiedenis geschreven”, zegt Saman.
Zo’n demonstratie is niet vanzelfsprekend in Turkije. Zo werden betogers aangehouden tijdens Pride-protesten. Milieuactivisten die protesteren tegen mijnbouwprojecten kregen te maken met politieoptreden. Daarom was het voor Saman belangrijk dat de klimaatbeweging zich niet zou beperken tot milieukwesties. „We wilden ervoor zorgen dat de strijd voor de natuur en het milieu samenkomt met andere maatschappelijke bewegingen: de strijd voor mensen-, lhbti+- en vrouwenrechten.”
Dat wordt duidelijk in het congrescentrum. Bezoekers worden bij binnenkomst direct geconfronteerd met een tentoonstelling die verschillende vormen van klimaatactivisme in Turkije belicht. Verderop is het gebouw versierd met protestmateriaal en installaties. Op banners staan leuzen als „Stop de oorlog”, „Weg met het patriarchaat” en „Nee tegen ecocide”.
Hier zie je de activisten die het werk daadwerkelijk doen
Jens Galschiot, beeldhouwer
Standbeeld van Donald Trump
Achter tafels zitten activisten die vertellen over hun organisaties en acties. Regelmatig klinken oproepen voor ‘klimaatrechtvaardigheid’ of voor een ‘vrij Palestina’. Er lopen veel mensen rond met een Palestijnse keffiyeh, die symbool is geworden voor het verzet tegen de genocide in Gaza.

Het meest opvallende kunstwerk in de ruimte is een 2,6 meter hoog, goudkleurig standbeeld van een naakte Donald Trump die op de schouders zit van een uitgeputte man. De Deense beeldhouwer Jens Galschiot maakte het twee jaar geleden en noemde het The Orange Plague — De oranje plaag. Op de alternatieve top deelt Galschiot gesigneerde miniaturen uit. Dat probeerde hij ook bij de officiële klimaattop, maar hij werd naar eigen zeggen na één dag weggestuurd door de politie. „De COP is belangrijk, maar hier zitten de mensen die er echt voor gaan. Hier zie je de activisten die het werk daadwerkelijk doen. Daarom voel ik me hier eigenlijk veel meer op mijn plek”, zegt hij.
De 23-jarige transactivist Lara Poyraz deelt flyers uit voor een nieuwe lhbti+-protestbeweging. Die werd opgericht nadat de Turkse autoriteiten twee maanden geleden onder de noemer „Mijn familie is veilig” invallen deden bij lhbti+-organisaties en uitgaansgelegenheden. Vrienden van Poyraz werden opgepakt en zitten nog altijd vast. „Klimaatverandering raakt alle onderdrukte groepen. Daarom zijn we hier niet alleen om aandacht te vragen voor het klimaat, maar ook voor onze eigen positie”, zegt ze.
President Erdogan lijkt zich al op de borst te kloppen vanwege het succes van de VN-klimaattop. Volgens hem is die, qua organisatie en opkomst, de succesvolste ooit.
Op het podium van de alternatieve top gaat klimaat- en mensenrechtenactivist Kumi Naidoo op zijn knieën. „Ik wil een oproep doen aan president Erdogan. Op dit moment zitten veel te veel van onze broeders en zusters gevangen in Turkije. Laat hen vrij. We hebben hen nodig om samen de strijd aan te gaan en een klimaatramp te voorkomen.”