Dutilhhuis

Israel’s genocide: Europees Parlement stemt voor het blokkeerstatuut om het ICC te beschermen, als signaal naar Commissie én banken

Het Europees Parlement wil het Internationaal Strafhof (ICC) beschermen tegen lamlegging door de Amerikaanse regering-Trump, en stemde daartoe donderdag voor de inzet van het blokkeerstatuut. Als dat statuut in werking zou treden, worden Europese bedrijven en organisaties in Europa verplicht om de Amerikaanse sancties te negeren. Een ruime meerderheid steunde de oproep in het Parlement, in totaal stemden 411 Europarlementariërs (met 111 stemmen tegen en 62 onthoudingen) vóór bescherming van het Strafhof en daarmee tegen de erkenning van de Amerikaanse sancties.

Volgens Europarlementariër Dirk Gotink (christendemocraten, voorheen NSC) moet de activering van het blokkeerstatuut voorkomen dat banken, uit angst voor Amerikaanse represailles, ICC-transacties weigeren.

De Europese Commissie is niet verplicht direct wat te doen met het standpunt van het Europees Parlement, maar parlementariërs zien de stemming als „belangrijk politiek signaal” en de „enige geloofwaardige manier” om ICC-transacties bij banken te garanderen.

Op vrijdag 9 oktober zetten de VS het Internationaal Strafhof op de Amerikaanse sanctielijst, met de kanttekening dat de sancties voor het hof in april pas daadwerkelijk van kracht worden. Amerikaanse techdiensten zoals Google en Microsoft lijken hiervan voorlopig uitgesloten, na lobby van onder meer Microsoft in Washington. Elk ander Amerikaans bedrijf dat zakendoet met het ICC en zijn medewerkers, zal daar in de komende maanden mee moeten stoppen.

Eind oktober werd bekend dat ABN Amro, de bankier van het ICC, in de huidige omstandigheden zich genoodzaakt ziet om de financiële dienstverlening aan het hof te staken. In september werd al duidelijk dat het Strafhof het contract met de Franse verzekeraar AXA per 1 oktober had verbroken, onder invloed van Amerikaanse druk.

Steun aan het hof

De aangenomen resolutie is volgens betrokkenen een belangrijk signaal van het Europees Parlement inzake steun aan het hof. „De inzet hiervan moet samengaan met een breder pakket aan maatregelen, zoals duidelijke beleidsrichtlijnen voor betrokken banken, en het onderbrengen van de bankrekening van het ICC bij een centrale bank of een publieke instantie”, aldus Gotink, die zich binnen het Parlement opwerpt als fervent verdediger van het hof.

De Europese Commissie hoopt nog altijd de zaak diplomatiek te kunnen beslechten. Het blokkeerstatuut is in het verleden een ‘bot instrument’ gebleken dat bedrijven dwingt te kiezen tussen jurisdicties, met onduidelijke gevolgen van dien.

Een dag voor de stemming was bij het Strafhof in Den Haag een kleinschalige betoging van vertegenwoordigers van Amerikaanse mensenrechtenorganisaties, die bewijsmateriaal indienden inzake de medeplichtigheid van de Amerikaanse president Donald Trump en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio aan de genocide in Gaza.