Dutilhhuis

Kleine stapjes? Er is daar al minstens 3 jaar een industriele genocide gaande

Hij kan zich de frustratie wel voorstellen. “We hebben drie jaar lang naar een genocide in Gaza zitten kijken,” zegt Edwin van ’t Pad. “Beelden van uiteengereten kinderen die door hun ouders bijeen worden geraapt en in plastic zakjes gestopt. En er verandert niets. Als normaal mens word je daar woedend van.”

Van ’t Pad is hoofd campagnes en voormalig lobbyist van The Rights Forum, een centrum dat zich sinds 2009 inzet voor een rechtvaardig Nederlands en Europees Palestinabeleid. Met twaalf andere organisaties, waaronder Amnesty International, Artsen voor Gaza, Oxfam Novib en PAX, roept hij Nederland op zondag in Amsterdam de straat op te gaan om het kabinet te bewegen zijn verplichtingen onder het genocideverdrag na te komen. Dat betekent: zich openlijk uitspreken tegen Israël en alle economische en militaire banden met het land doorsnijden.

Van ’t Pad: “In 2024 oordeelde het Internationaal Gerechtshof dat de Israëlische bezetting van de Palestijnse gebieden illegaal is. En dat andere landen verplicht zijn daar een einde aan te maken. En wat doet Nederland? Wij doen zaken met de extreemrechtse Israëlische minister van Financiën Bezalel Smotrich. Vorig jaar hebben we bij hem nog voor 1,13 miljard euro aan wapentuig aangeschaft.”

Voor de vierde keer trekken de initiatiefnemers een symbolische rode lijn: tot hier en niet verder. Vorig jaar demonstreerden 250.000 mensen op het Museumplein.

Bent u niet bang dat Nederland demonstratiemoe wordt?

“Dat hebben wij ons natuurlijk ook afgevraagd, maar stel dat er dit keer 100.000 mensen komen, dat zou ook fantastisch zijn. Geen enkele andere beweging brengt zoveel mensen op de been. Demonstreren helpt mensen ook om door te gaan. Als je in zo’n menigte staat, krijg je weer het gevoel: ik ben niet alleen.

‘Ik snap niet waarom Jetten als premier niet meeloopt. Kennelijk vindt hij het niet belangrijk genoeg’

“Dit conflict speelt al tachtig jaar. Niemand heeft de illusie dat het straks voorbij is. Mensen realiseren zich goed dat er een lange adem nodig is. Decennialang was het pro-Israëlgeluid in Nederland dominant. Dat heb je niet met vier demonstraties omgedraaid, maar het duwt ons in de goede richting.”

Heeft u in de afgelopen vier jaar wel iets zien veranderen?

“Ik zie het sentiment over Israël, Palestina en de bezetting verschuiven. Niet zo heel lang geleden kwam je er zelfs aan de linkerkant van het politieke spectrum niet doorheen. Dan lag er een rapport over apartheid in Israël en kreeg je in de Tweede Kamer te horen: dat is misschien wel zo, maar dat ligt moeilijk hier. Nederland is nu eenmaal pro-Israël. Daar gaan we het even niet over hebben. Nu kom je er niet meer mee weg als je ontkent dat er sprake is van apartheid in Israël en Palestina.”

“Helaas blijft de politiek nog steeds in die oude groef zitten. Onlangs noemde minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken Israël nog een bondgenoot. Van acht Nederlandse diplomaten bij de Palestijnse Autoriteit in Ramallah is vorige maand hun accreditatie ingenomen. Berendsen noemde dat onnodig en deed vervolgens niets. Hoe slap wil je het hebben? Het tekent de onderdanige houding van Nederland. Normaal zou als reactie de accreditatie van acht Israëlische diplomaten worden ingetrokken.”

Als lobbyist bent u veel in Den Haag geweest. Hoe verlopen die gesprekken?

“We proberen te laten zien wat Israël met Palestijnen doet, hoe ze zonder tussenkomst van een rechter worden vastgezet in administratieve detentie, hoe ze hun land kwijtraken en hoe ze straffeloos geëxecuteerd worden. Dat wordt beleefd aangehoord, maar de kwaliteit van het debat is nog altijd laag. Antwoorden van het kabinet op Kamervragen zijn altijd omfloerst, omdat men geen standpunt wil innemen. Kamerleden weten er niet genoeg van om echt tegenwicht te bieden. Ik heb vaak het idee dat men ook niet echt geïnteresseerd is in de antwoorden. Door pro-Israëlpartijen worden ze vooral gebruikt om hun eigen verhaal neer te zetten. Gewoon: de ophefmachine aanzetten.”

‘Wij vragen echt geen gekke dingen: alles wat wij willen, is volledig in lijn met het internationaal recht’

Vorig jaar liep premier Rob Jetten, toen nog fractievoorzitter van D66, mee in de demonstratie. Dit jaar zal hij er niet zijn.

“Ik denk dat zijn eigen achterban het wel wil, ik denk dat de grote meerderheid van de Nederlanders het wil, dus ik snap niet zo goed waarom je het dan als premier niet doet. Kennelijk vindt hij het niet belangrijk genoeg.”

Heeft u niet een beetje begrip voor de Nederlandse positie? Het is spitsroeden lopen als je diplomatiek mee wil blijven tellen. Dan neem je kleine stapjes.

“Kleine stapjes? Er is daar een genocide gaande. Alles wat wij willen, is volledig in lijn met het internationaal recht. Wij vragen echt geen gekke dingen. Ik snap best dat het weerstand oproept als je een standpunt inneemt. Het vergt moed, maar van een boegbeeld van D66, een partij die zich laat voorstaan op internationale rechtsstatelijkheid, verwacht ik toch dat hij zich er hard voor maakt. Israël is geen normaal land en doet geen normale dingen.”

Bij pro-Palestijnse demonstraties in Amsterdam is gezwaaid met Hamasvlaggen.

“Ik hoop dat mensen begrijpen dat dat de zaak niet ten goede komt. Maar er is vrijheid van meningsuiting in Nederland, dus in die zin kunnen wij er niets tegen doen als mensen ervoor kiezen om daar op een vervelende manier gebruik van te maken.”

“Wij zijn bezig om het dominante verhaal over Israël te doorbreken. Het protest is breed. Bijna tweehonderd organisaties steunen de demonstratie. Voor sommige mensen doet dat pijn en die halen er dan de gekste dingen bij om ons zwart te maken. Er zijn ons allerlei verwijten gemaakt: van terrorisme tot antisemitisme. Maar stel dat er weer een kwart miljoen mensen komen, dan zijn er altijd wel vijf die iets raars doen. En 249.995 die protesteren tegen een genocide in Gaza. Ik hoop dat we daar de focus op kunnen houden.”