De 600 vrouwen in Loosdrecht kozen voor haat in plaats van dialoog – Anti-azc-demonstranten kapen het feministische ‘wij eisen de nacht’

Het protest van vrouwen tegen het azc in Loosdrecht is een voorbeeld van feminisme als dekmantel voor haatzaaierij. Deze vrouwen strijden niet voor veiligheid, maar voor verdeeldheid.

Afgelopen weekend protesteerden honderden vrouwen tegen een asielzoekerscentrum in Loosdrecht. Terwijl ze ‘azc weg ermee’ scandeerden, togen ze door de straten, borden met ‘De veiligheid van onze kids gaat voor’ in hun handen. Want daar ging het de betogers naar eigen zeggen om: veiligheid, en wel specifiek voor vrouwen en meisjes.

In tegenstelling tot de protesten op eerdere dagen in Loosdrecht, ging het er dit keer vreedzaam aan toe. Toch was dit protest veel minder onschuldig dan op het eerste oog zichtbaar. De overwegend in het roze geklede dames, met kinderen aan de hand, hanteerden namelijk een beproefd recept: focussen op vrouwenveiligheid als bliksemafleider om haat te zaaien.

Een enorm groot probleem, geweld tegen vrouwen en meisjes, wordt hier geracialiseerd, gevoed door misinformatie en framing door overwegend extreemrechtse groeperingen. Een paar feiten op een rijtje. Het is al jaren bekend dat de plegers van seksueel geweld uit alle lagen van de bevolking komen. Daarbij heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum (WODC) uitgebreid onderzoek gedaan naar incidenten door bewoners van asielzoekerscentra en dit gepubliceerd in een rapport over de jaren 2017-2024. Hieruit blijkt onder andere dat de ervaren overlast wordt veroorzaakt door een minderheid van de bewoners én dat de meeste incidenten plaatsvinden in, niet buiten, asielzoekerscentra.

[…] wanneer we rekening houden met demografische kenmerken als leeftijd en geslacht, verdwijnt dit verschil grotendeels. Er zijn veel factoren die de kans op criminaliteit beïnvloeden en iemands migratieachtergrond op zich is geen voorspeller van de kans op misdaad. Eerdere analyses gaven geen bewijs van een significant effect van de aanwezigheid van een COA-locatie op de buurtveiligheid.

Onderbuikgevoel

En dus hadden de zeshonderd vrouwen ook iets anders kunnen doen om woorden te geven aan hun onderbuikgevoel, zoals simpelweg vragen stellen, meer informatie inwinnen, brieven schrijven, kortom: in gesprek gaan. Maar ze kozen ervoor de kostbare tijd niet in de daadwerkelijke strijd voor veiligheid te steken, maar te verdoen aan het verder voeden van haat en angst.

Het moge duidelijk zijn: met feminisme heeft dit allemaal helemaal niets te maken. De onveiligheid van vrouwen en meisjes in de schoenen schuiven van asielzoekers is als een pleister op een grote open wond. Het bagatelliseert het probleem niet alleen; het houdt ons mijlenver van de oplossing. Het ware feminisme streeft naar vrijheid en veiligheid voor iedereen, waar je wieg ook staat. Ik nodig eenieder van harte uit mee te doen met deze strijd, die er echt toe doet.

Kapen anti-azc-demonstranten het feministische ‘wij eisen de nacht’?

Sinds het feministische statement ‘Wij eisen de nacht op’ van de grote campagne vorig jaar, is de naam van de zeventienjarige vermoorde Lisa uit Abcoude veelvuldig te zien bij azc-protesten. Maar een vrouwenmars als zaterdag in Loosdrecht was er nog niet eerder. Destijds was het een grote actie van vrouwen die bang waren voor álle mannen die hun veiligheid in de waagschaal stelden. Nu is het statement ‘gekaapt’ als een anti-azc-standpunt.

Vrouwen zelf onveiliger

Dat vindt Claire Derckx van de feministische actiegroep Dolle Mina erg pijnlijk. “Het is natuurlijk mooi dat onze slogan aanslaat, maar onze boodschap is niet: vreemdelingenhaat aanwakkeren.”

De honderden vrouwen zelf zullen door zo’n mars tegen azc’s niet veiliger, maar onveiliger worden, denkt Derckx. “Doordat zij, als zij bijvoorbeeld mishandeld zouden worden door hun eigen man daarmee misschien niet naar buiten durven te komen. Omdat het geen geaccepteerd gedachtegoed zal zijn. Zij denken onveilig te zijn door asielzoekers, mensen van buiten hun gemeenschap. Maar daar ligt niet het echte gevaar.”

Historisch racisme

Derckx vindt de mars in Loosdrecht dan ook anti-feministisch. Feminisme mag je volgens haar niet als stok gebruiken om minderheden mee te slaan. “Nederland heeft een patriarchaal systeem, daar hebben vrouwen last van. Daardoor is geweld tegen vrouwen moeilijker om aan te kaarten. Als we het nu leggen bij mannen die hier niet vandaan komen, kijken we niet meer naar het systeem zelf. Het leidt heel erg af en staat lijnrecht tegenover wat wij als Dolle Mina willen.”

Precies het angstbeeld van de Loosdrechtse vrouwen voor ‘alleenstaande asielzoekers’ past in een lange lijn van historisch racisme en kolonialisme. Dat weet Saskia Bonjour, ze is expert op het snijvlak van gender, migratiebeleid en politiek aan de Universiteit van Amsterdam. “Dat is het idee dat mannen van kleur een seksueel gevaar vormen voor witte vrouwen. Ze zouden seksueel agressiever zijn dan witte mannen. Terwijl dat een racistisch vooroordeel is.”