Dutilhhuis

Zorgbezuiniging raakt honderdduizenden chronisch zieken en gehandicapten. ‘Je komt op een punt dat je moet inleveren op je gezondheid’

Aftrek specifieke zorgkosten Chronisch zieken en gehandicapten kunnen in grote financiële problemen komen door het kabinetsplan om de aftrekpost voor specifieke zorgkosten te schrappen. „Ik ken mensen die er slapeloze nachten van hebben.”

Kabinet wil aftrek zorgkosten afschaffen

Maar daar dreigt nu een einde aan te komen. Het kabinet-Jetten wil af van deze regeling, staat in de het coalitieakkoord. De aftrekpost wordt vanaf 2028 geschrapt, tegelijkertijd met de daaraan gekoppelde ‘tegemoetkoming specifieke zorgkosten’. Die tweede regeling is bedoeld om mensen te compenseren van wie het inkomen daalt door de aftrek van hun zorgkosten, en die daardoor niet meer in aanmerking komen voor (volledige) heffingskortingen.

Het wordt een stapeling van zorgkosten. En dan zijn er ook nog de bezuinigingen in de sociale zekerheid. Het komt allemaal bij dezelfde groep terecht

Ieder(In), de koepelorganisatie van 220 belangenorganisaties voor mensen met een beperking en chronisch zieken

Bijna miljoen mensen gebruiken regeling

Ondanks alle nadelen wordt toch veel van de regeling gebruikgemaakt. In 2023 ging het om 900.000 mensen. Zeven op de tien patiënten krijgen minder dan 250 euro terug, bleek uit het ambtenarenrapport, maar er zijn ook chronisch zieken en gehandicapten die vele duizenden euro’s per jaar terugkrijgen.

Bij Ieder(In), de koepelorganisatie van 220 belangenorganisaties voor mensen met een beperking en chronisch zieken, maakt de achterban zich grote zorgen, zegt een woordvoerder. „We snappen dat er iets moet gebeuren met deze ingewikkelde regeling, maar het zomaar schrappen is onredelijk.” Ze wijst erop dat andere aangekondigde zorgbezuinigingen dezelfde groep raken, zoals het hogere eigen risico en het weer zelf moeten betalen voor huishoudelijke hulp. „Het wordt een stapeling van zorgkosten. En dan zijn er ook nog de bezuinigingen in de sociale zekerheid. Het komt allemaal bij dezelfde groep terecht.”

Compensatie lager dan de bezuiniging

Om iets aan die financiële achteruitgang te doen, wil het kabinet jaarlijks 350 miljoen uittrekken, die via gemeenten moet worden verdeeld. Maar die gemeenten constateerden vorig jaar zelf al dat dat niet uitvoerbaar is, bleek uit onderzoek van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Gemeenten hebben te weinig capaciteit om de regeling uit te voeren, ze krijgen te maken met hoge kosten en er dreigt willekeur: elke gemeente zal op zijn eigen manier de doelgroep afbakenen.

Opvallend is dat de voorgestelde compensatie voor gemeenten van 350 miljoen veel lager is dan de ingeboekte kabinetsbezuiniging van 618 miljoen. Dat komt, laat een VWS-woordvoerder weten, omdat het ministerie verwacht dat de komende jaren meer zou worden uitgeven aan de aftrek dan nu. Maar het komt óók omdat het verdwijnen van de aftrek zorgt voor een hoger verzamelinkomen bij chronisch ziekten en gehandicapten, waardoor ze straks lagere of geen toeslagen meer krijgen (zoals huur- en zorgtoeslag). Dat scheelt de overheid geld. „Dat effect wordt door het kabinet meegenomen als opbrengst van deze maatregel”, stelt de woordvoerder.