Hoe Europa onder Amerikaanse druk bezweek en zijn milieuwetten afzwakte
Een gloednieuwe EU-wet is in rap tempo weer ontmanteld. Uit gelekte documenten blijkt hoe een Amerikaanse lobbygroep in Brussel achter de schermen druk uitoefende om critici buitenspel te zetten. ‘Het wensenlijstje van Amerikaanse oliebedrijven is letterlijk overgenomen terwijl de stem van progressieve parlementsleden volledig is genegeerd.’
- Ondanks grote bezwaren heeft de Europese Commissie de revolutionaire EU-wet CS3D, die internationale bedrijven aansprakelijk zou maken voor misstanden in hun ketens, weer ontmanteld.
- Daarbij werd de top van de Europese Commissie beïnvloed door een agressieve Amerikaanse lobbycampagne om ‘koppige’ EU-ambtenaren monddood te maken.
- De bezwaren van belangrijke EU-bedrijven als Nestlé, IKEA en Unilever werden daartegen grotendeels door Brussel genegeerd.
- Follow the Money kon gelekte vergaderdocumenten inzien van een geheime Amerikaanse rondetafel waarvan onder meer ExxonMobil, Chevron en Dow Chemical lid zijn. De beweringen in deze documenten hebben we geverifieerd door te spreken met bronnen in Brussel.
Chocolade uit West-Afrika, koffie uit Latijns-Amerika en grondwater uit Pakistan: om zo goedkoop mogelijk aan producten te komen, houdt voedselconcern Nestlé er over de hele wereld complexe toeleverketens op na.
Maar in die internationale ketens gaat nog weleens wat mis. Zo werd Nestlé in het verleden gelinkt aan ontbossing in Indonesië en beschuldigd van kinderarbeid op plantages in Ivoorkust.
Het was een van de vele redenen waarom de Europese Commissie in 2022 de Corporate Sustainability Due Diligence Directive (hippe afkorting: CS3D) presenteerde. Met deze nieuwe wet moesten slavernij, illegale ontbossing, milieuvervuiling en kinderarbeid in de internationale toeleverketens van multinationals aan banden worden gelegd.
Voor Nestlé was de wet meer dan welkom. Onder druk van de publieke opinie was het concern al begonnen met het opschonen van zijn toeleverketens. De nieuwe EU-regels zouden de concurrentie ertoe verplichten dat ook te doen. ‘We hebben de laatste jaren vooruitgang geboekt,’ vertelt Bart Vandewaetere van Nestlé in een klein Brussels restaurant. ‘Maar ook wij lopen tegen een plafond aan. Om het systeem te veranderen moeten alle grote marktspelers meedoen.’
De blijdschap bleek van korte duur. Slechts enkele maanden na inwerkingtreding van de CS3D kondigde de Commissie aan de wet weer te gaan ontmantelen.
Uit onderzoek van Follow the Money blijkt nu hoe de Commissie de bezwaren van grote Europese bedrijven als Nestlé tegen het uitkleden van de wet stelselmatig negeerde – en in plaats daarvan aan de leiband liep van de fossiele industrie en een tot in de puntjes georkestreerde Amerikaanse lobbycampagne.