Kamer worstelt met rechts-extremisme bij Forum voor Democratie
Parlement Partijen van links tot rechts vragen zich af of zij zich luider moeten uitspreken tegen de ontwikkelingen bij FVD. De partij heeft openlijk rechts-extreme kandidaten op lokale kieslijsten en neemt geen afstand van extreem gedachtengoed.
Dagenlang ontweek FVD-leider Lidewij de Vos lastige vragen van journalisten. En toen was daar dinsdagochtend plots een acht minuten durende video op X. Forum voor Democratie (FVD) wordt door de media „in een kwaad daglicht gesteld”, zei De Vos, en is slachtoffer van „verdachtmakingen, karaktermoord en demonisering”. De kritische verslaggeving zou alleen maar „gecreëerde ophef om een handvol oude berichten” zijn.
De Vos reageerde op publicaties in onder meer NRC en de Volkskrant. Daaruit bleek vorige week dat op de FVD-lijsten voor de komende gemeenteraadsverkiezingen meerdere personen staan die in het verleden actief waren voor extreemrechtse organisaties, zoals de Nederlandse Volks-Unie, Voorpost of de Geuzenbond, die vanwege hun anti-democratische karakter door de inlichtingendiensten in de gaten worden gehouden. Een aantal van deze kandidaten verheerlijkte ook terreur in appgroepen van jongerentak FVD of plaatste daar antisemitische berichten.
Dat FVD openlijk extreemrechtse kandidaten op de lijsten plaatst, heeft lokaal gevolgen. In grote steden als Amsterdam, Rotterdam, Utrecht en Nijmegen gaven partijen van links tot rechts gezamenlijk verklaringen uit waarin samenwerking met FVD expliciet wordt uitgesloten.
Zorgwekkende ontwikkeling
De reactie van Lidewij de Vos op de ophef is veelzeggend, vindt Léonie de Jonge, hoogleraar rechtsextremismeonderzoek aan de Universiteit van Tübingen in Duitsland. „In zo’n geval heb je twee opties: je neemt als partij afstand van deze mensen en haalt kandidaten van de lijst. Of je doet dit: zeggen dat je geframed wordt, dat het maar uitzonderingen zijn”. De Jonge ziet in de houding van De Vos een zorgwekkende ontwikkeling. „FVD neemt geen afstand van extreemrechts gedachtengoed en de radicale stroming, voortkomend uit de jongerenclub waar De Vos ook is opgeleid, krijgt steeds meer de overhand binnen de partij.”
Nog geen landelijk cordon sanitaire
Van een echt landelijk cordon sanitaire, waarbij een partij volledig wordt genegeerd door andere partijen, is bij FVD nog geen sprake. In Duitsland bestaat dat wel al jaren rond de AfD, daar heet het cordon de ‘Brandmauer’. Dat gaat veel verder dan de Nederlandse praktijk, zegt De Jonge. „De afspraak in de Bondsdag is dat een partij een motie niet indient of terugtrekt als deze alleen dankzij steun van de AfD een meerderheid haalt. De brandmuur moet zo voorkomen dat de extreme ideeën van de AfD invloed hebben op het beleid.”