Nederlands Fotomuseum heropent in mooi verbouwd pakhuis met overvolle expo over stadsjungle Rotterdam
Fotografiemuseum Het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam opent na een onstuimige periode in een nieuw pand. Naast de Eregalerij voor Nederlandse fotografie en een prominente plek voor de collectie zijn er twee tijdelijke tentoonstellingen: ‘Rotterdam in Focus’ en ‘Ontwaken in blauw’.
Voordat je de tijdelijke tentoonstellingen binnenloopt op de vierde en vijfde verdieping van Pakhuis Santos, het nieuwe pand van het Nederlands Fotomuseum, zijn er al honderden foto’s in je blikveld verschenen. Vanuit het grote open trappenhuis in het midden van het pand loop je op de eerste verdieping langs de 99 beelden uit de Eregalerij van de Nederlandse fotografie. Kijk: een Viviane Sassen!
Op de tweede passeer je honderden foto’s uit de collectie, die worden gepresenteerd in een verlichte fotowand. Hier vind je ook spannende inkijkjes in het depot, waar negatieven, dia’s, afdrukken en andere fotografische objecten liggen opgeslagen. Achter glas krijg je een sneak preview van een nieuwe aanwinst: een paar grote strandportretten van Rineke Dijkstra die het museum vorig jaar aankocht.
Op de derde nog meer foto’s op de glazen wanden die een blik achter de schermen bieden in de ateliers voor conservering en onderzoek. Hé, Ed van der Elsken! Een conservator is er op de dag dat de pers komt kijken druk in de weer met flesjes en pigmenten.
Het museum, dat dit weekend na een omstuimige periode – ontslag van de vorige directeur, een uitgestelde opening – eindelijk haar deuren voor het publiek opent, kon het nieuwe pand aan de Rijnhaven in 2023 kopen en inrichten dankzij een schenking van zo’n 40 miljoen euro door de Stichting Droom en Daad.
Het museum heeft met 6,5 miljoen fotografische objecten een belangrijk deel van de nationale collectie en een van de grootste museale fotocollecties ter wereld. In 2028 zullen dat er naar verwachting 7,8 miljoen zijn – daar was ruimte voor nodig, en die is er nu.
Pakhuis Santos is ongeveer 1.000 vierkante meter groter dan Las Palmas, „maar het is vooral veel efficiënter ingedeeld”, laat een woordvoerder weten. Het museum rekent dit jaar op 100.000 bezoekers, in 2024 waren dat er zo’n 60.000 (in 2025 sloot het museum al in mei de deuren in verband met de verhuizing).
Er zitten indrukwekkende en fantastische beelden bij: een gebombardeerd stadcentrum (Eva Besnyö, 1940), de eenzame man die op z’n brommertje tussen de industrie van Pernis tuft (Cas Oorthuys, 1957-1958), geitjes in een nieuwbouwwijk in Alexanderpolder (Hans Aarsman, 1993), een immens containerschip op de Nieuwe Maas (Freek van Arkel, 2003). De foto’s in deze expositie zijn niet alleen afkomstig uit de collectie van het Fotomuseum, er werd geleend bij het Stadsarchief Rotterdam, de Koninklijke Verzamelingen en het Maria Austria Instituut.
Met theater de Nieuwe Luxor, filmcomplex Lantaarn Venster en migratiemuseum Fenix wordt de Rijnhaven nu al het tweede cultureel centrum van Rotterdam genoemd. Pakhuis Santos ligt weliswaar niet aan het water, maar wel aan het nieuwe park dat aan de Rijnhaven wordt aangelegd. Het nieuwe Nederlandse Fotomuseum maakt de cirkel rond.