In de Grote Kerk ging het in het bijzijn van de kroonprinses en een nieuwe generatie politici vooral over de toekomst
Herdenking De Bijzondere Verenigde Vergadering van de Staten-Generaal was een herdenking van de eerste keer dat de volksvertegenwoordiging na de Tweede Wereldoorlog weer bijeenkwam, deze donderdag precies tachtig jaar geleden.
De aanleiding voor de bijeenkomst was het verleden. Maar in de Grote Kerk in Den Haag, waar donderdagochtend de Eerste en Tweede Kamer samenkwamen in een Bijzondere Verenigde Vergadering, ademde alles toekomst.
Bijzondere Verenigde Vergaderingen van de Staten-Generaal zijn zeldzaam. Op Prinsjesdag is er een ‘gewone’ Verenigde Vergadering. Bijzondere worden alleen gehouden bij de inhuldiging van een Koning of bij het overlijden van een voormalige Koning. Ook bij de viering van 25 jaar Universele Verklaring van de Rechten van de Mens kwamen de Eerste en Tweede Kamer met genodigden bijeen.
Deze Bijzondere Verenigde Vergadering zou in 2020 worden gehouden. Door de coronalockdown kon dat niet doorgaan. Dit jaar werd 80 jaar Bevrijding gevierd.
Gezien het Binnenhof tot zeker 2031 wordt verbouwd, vond deze Verenigde Vergadering niet plaats in de Ridderzaal maar in de Grote of Sint Jacobskerk in Den Haag. Die is gelegen op steenworp afstand van het Binnenhof.
Koning Willem-Alexander werd niet vergezeld door koningin Máxima, maar door zijn toekomstige opvolger, prinses Amalia. De vergadering werd geopend door de nieuwe voorzitter van de Eerste Kamer, Mei Li Vos (PvdA), anderhalve maand geleden verkozen. Zij werd bijgestaan door de nieuwe voorzitter van de Tweede Kamer, Thom van Campen (VVD), anderhalve dag geleden verkozen.
Rob Jetten (D66) zat vooraan, de mogelijk toekomstige premier. Heel veel jonge genodigden wilden met hem op de foto. Ouderen wurmden zich door de menigte om Jetten de hand te schudden, of liepen af op Henri Bontenbal, de andere mogelijke toekomstige coalitiepartner, om de CDA-leider informeel te kunnen aanspreken.
Broche
„Aan welke vooravond we ook staan./ Het is allemaal aan ons”, sprak spoken word-artiest Myron Hamming de Kamerleden toe. Hij dichtte: „Dat we geen dag mogen vergeten: ik ben de ander en wij zijn ook elkaar./ Dat we de balans van daar moeten vinden./ Uit iets dat uit contrasten bestaat.”
Peter van Uhm wilde de Kamerleden „een spiegeltje voorhouden”, zei hij na afloop. Van Uhm sprak hen toe, met de woorden van de negentiende-eeuwse Amerikaanse theoloog James Freeman Clark: „Politici denken aan de volgende verkiezingen. Staatslieden aan de volgende generatie.”
„Europa en ook Nederland telde na de oorlog staatslieden. Politici die over sentimenten heenstapten, zonder uitsluiting, met meer verbinding en wederzijds begrip. Zo bouwden zij ook Nederland op”, sprak Van Uhm.
Van Uhm sprak over partijoverstijgende kwesties: klimaatverandering en bestaanszekerheid in combinatie met veiligheid. Hij riep de Verenigde Vergadering op: „U moet kéúzes maken. En: U móét keuzes maken. Niets doen is geen optie. Ook al is er zelden één ultieme eenduidige oplossing.” Ongemakkelijk dicht bij elkaar zaten de Kamerleden op de rode stoelen in de Grote Kerk te luisteren.