Opinie: De auto is te dik
Mobiliteit Auto’s dijen in lengte en breedte verontrustend uit. Ze verstoppen wegen en parkeergarages en koloniseren de openbare ruimte. Hoe nodig ze ook zijn, dat moet stoppen. Maak ze kleiner, zegt Bas van Putten.
In 1972 publiceerde de Club van Rome het rapport Grenzen aan de groei over onder veel meer de roofbouw op natuurlijke hulpbronnen. Die titel kan nu op een zwartboek over de fysieke groeistuipen van auto’s. Die laten zich aan grenzen bar weinig gelegen liggen en worden gestaag groter en zwaarder.
In mijn testpraktijk voor NRC ervaar ik het aan den lijve. Parkeergarages en wasstraten, meestal gebouwd op minder breed vervoer, zijn voor veel nieuwe auto’s een probleem. Maar ook in nieuwe parkeergarages krijg ik ze vaak niet of nauwelijks door de inrit. Het schaderisico is levensgroot. Met een enorme Chinese suv, de Nio EL8, liep ik vast in een Belgische parkeerkelder waar geen weg terug was. Betonnen geleidemuurtjes aan weerszijden van de inrit maakten na de slagboom een onmogelijk scherpe bocht naar rechts waar ik de ruim vijf meter lange auto onmogelijk krasvrij doorheen kon wurmen. Vernederd hoorde ik het gierende gekras van lichtmetaal op beton – vaarwel, rechterachterwiel! Op Google zocht ik de breedte van de auto op. Die bedroeg exclusief buitenspiegels twee meter zeven. Zelfs erkende mega-suv’s als de Lamborghini Urus (2.01 meter) of de Rolls-Royce Cullinan (2 meter) maken het minder bont dan de keurige Nio. Sindsdien verifieer ik van elke testauto de breedte voor ik hem door de wasstraat haal, en vaker dan me lief is lever ik die dingen vuil in onder het motto ‘liever besmeurd dan geschonden’.
Ook normale middenklassers komen chronisch aan. Het CBS heeft cijfers. Auto’s van 2024 zijn gemiddeld 5 procent langer en 3,6 procent breder dan auto’s uit 2016. Hun gemiddelde gewicht steeg met 26,9 procent nog harder, van 1.224 kilo in 2016 naar 1.554 in 2024. Dat heeft weer alles te maken met de honderden kilo’s wegende batterijpakketten van elektrische auto’s. Het gemiddelde gewicht van elektrische auto’s bedroeg in 2024 alleszeggend 1.875 kilo, tegen 1.217 voor een benzinemodel. De energietransitie eist het en die batterijen zijn nu eenmaal zwaar, niets aan te doen. Aan de afmetingen wel. Die hangen deels samen met de ruimte voor de batterijen, maar er zijn genoeg fabrikanten die forse batterijpakketten in relatief compacte carrosserieën weten te verpakken.
Een effectieve aanpak is natuurlijk ingewikkeld. Je wilt geen kopers afknijpen die grote auto’s nodig hebben, terwijl die al zwaarder worden aangeslagen via hogere aanschafsprijzen en belastingen. Je wilt geen Golf-rijder bestraffen voor de groeicurve van zijn auto. Een goed begin zou een actief stimuleringsbeleid voor kleine auto’s zijn. Natuurlijk kan dat. De gemiddelde bezetting per auto ligt van land tot land iets of ruim onder de twee personen. In files zie je forensen bijna allemaal alleen in de auto zitten. Dan mag je je terecht afvragen wat ze te zoeken hebben in hun opgeblazen gouden koeien. Dit zijn scheefwoners op wielen.
Nu het aantal personenauto’s in Nederland de grens van tien miljoen voorbij is, mag ook hier de noodklok luiden. De toestand wordt onhoudbaar.
Bas van Putten is schrijver en autojournalist. Hij schrijft onder meer voor NRC en AutoWeek.