Opinie: Maak energie publiek eigendom
Energietransitie Omdat geen enkel bedrijf nu een windmolen op de Noordzee wil bouwen, loopt de energietransitie gevaar, schrijven Eline Boersma, Tessa Dool en Toon Meelen. Er zijn betere oplossingen mogelijk.
Het gaat slecht in de windsector: door gestegen kosten en tegenvallende vraag stokt de investeringsbereidheid van bedrijven. Investeringen in windenergie hebben we niet in eigen hand. De windparken op de Noordzee zijn vrijwel volledig eigendom van private partijen en buitenlandse staatsbedrijven en -fondsen. Geen van deze partijen wil nu een windmolenpark op de Noordzee bouwen, meldde minister Hermans onlangs. De energietransitie loopt hiermee gevaar.
De politiek kiest tot nu toe haar standaardantwoord op de problemen in de energietransitie: meer wetgeving en nog complexere subsidies. Resultaat is echter verre van gegarandeerd. Het roept de vraag op of (gedeeltelijk) publiek eigendom niet een effectievere route zou zijn.
Eline Boersma is promovendus Duurzame Ontwikkeling. Tessa Dool is onderzoeker bij de Wiardi Beckman Stichting. Toon Meelen is universitair docent Innovatiestudies in Utrecht.
Want waarom laten we de productie van duurzame energie eigenlijk grotendeels over aan private partijen en buitenlandse overheidsbedrijven? Is het niet tijd om te kijken naar wat publiek eigendom kan betekenen voor het versnellen van de de energietransitie en het beschermen van de belangen van de burgers?
De overheid kan bijvoorbeeld mee-investeren in nieuwe windparken. Anders dan private investeerders is de overheid niet louter gericht op winstmaximalisatie maar heeft zij oog voor de lange termijn. Hierdoor kunnen meer projecten worden gerealiseerd, ook als het even tegenzit. Gek genoeg co-investeert de overheid wel bij olie en gas, en binnenkort ook bij kernenergie. Waarom niet bij wind en zon?