De draai van Bill Gates over klimaatverandering is gevaarlijk en misleidend
Klimaatverandering De verschuiving van klimaatmitigatie naar focus op het menselijke welzijn is gestoeld op een valse tegenstelling, schrijft Behnam Taebi.
Aan de vooravond van COP30 publiceert Bill Gates een gevaarlijk misleidend essay, waarin hij aangeeft zijn aandacht en financiële steun te verleggen van klimaatmitigatie, oftewel het reduceren van emissiegassen, naar het menselijke welzijn: armoede- en ziektebestrijding. „Ik laat de temperatuur 0,1 graad stijgen om van malaria af te komen”, zei hij tegen journalisten naar aanleiding van zijn essay. Innovatie pakt het klimaatprobleem al genoeg aan, vindt Gates, waarbij hij wijst naar de gerealiseerde emissiereductie van de afgelopen tien jaar (sinds het akkoord van Parijs in 2015).
Deze redenering slaat de plank mis. Het presenteert een valse tegenstelling tussen klimaatverandering enerzijds en armoede en gezondheid anderzijds. Maar die zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Droogte, overstromingen en weerextremen komen het hardst aan op plaatsen waar de minste bescherming is. Denk aan orkaan Melissa, die afgelopen week door de Cariben raasde en grote schade aanrichtte in onder andere Jamaica en Haïti. Verder beperkt klimaatverandering de toegang tot levensbehoeftes zoals zoet water en daarmee ook voedsel op plaatsen waar beide al schaars zijn. Het leidt ook tot onmiskenbaar grote gezondheidseffecten, evenals een toename van infectieziektes zoals malaria. Klimaatverandering vergroot de ongelijkheid in de wereld; de meest kwetsbare groepen gaan er het snelst op achteruit.
Afgezaagde retoriek uit de oude doos
Deze misleidende tegenstelling is overigens helemaal niet nieuw. Afgelopen twintig jaar hebben klimaatsceptici verschillende varianten van deze tegenstelling gepresenteerd. Gates is overigens allesbehalve klimaatontkenner– dat wordt duidelijk in zijn lange memo – maar zijn afgezaagde retoriek komt wel uit die oude doos. ‘Wat maakt een tiende graad meer of minder uit’, dat hebben we al zo vaak gehoord. De gezondheids- en veiligheidseffecten die daarmee gepaard gaan, maken wel degelijk uit.
Het blinde vertrouwen dat Gates in innovatie stelt, is overigens opmerkelijk. Innovatie is inderdaad een belangrijke pijler in de strijd tegen klimaatverandering, maar het is geen wondermiddel tegen alle gevolgen ervan. Er bestaat geen innovatie om gletsjers te laten aangroeien, de zeespiegel te laten dalen of de oceanen weer te laten afkoelen. Ondertussen zetten de onomkeerbare gevolgen van klimaatverandering door.