Het H-woord is terug. Wat klopt er van de beweringen over de hypotheekrenteaftrek?
Het is verkiezingstijd dus daar is het onderwerp weer: de hypotheekrenteaftrek. Wat klopt er van drie belangrijke argumenten voor en tegen afschaffing van de koopsubsidie?
In het gevecht om de kiezer vliegen de argumenten voor en tegen nu weer over tafel. Aan de hand van drie grafieken bespreken we de belangrijkste.
‘Hypotheekrenteaftrek is zonde van het geld’ (klopt)
Puur economisch bekeken is het onzinnig en duur om iedereen die een hypotheek afsluit te subsidiëren. Dat doet de hypotheekrenteaftrek doordat huizenbezitters de rente die zij betalen mogen aftrekken van de inkomstenbelasting. Aangezien alle huizenkopers hetzelfde voordeel krijgen en de hoeveelheid huizen beperkt is, vertaalt de subsidie zich in een hogere huizenprijs. De enige partij die evident baat heeft bij deze miljarden kostende maatregel, is de bank. Die kan immers hogere hypotheken verkopen.
‘Hypotheekrenteaftrek bevoordeelt de rijken’ (ligt genuanceerder)
Een belangrijk argument in de politiek is altijd dat vooral rijken profiteren van de hypotheekrenteaftrek.
Ook Oscar Noorlag van de Van Bruggen Adviesgroep (financieel adviseurs) onderschrijft dat jongeren die afgelopen jaren met moeite een huis hebben gekocht de meeste impact zullen voelen van het afschaffen van de hypotheekrenteafrek. ‘Zeker doordat de rente de afgelopen jaren scherp is gestegen van 1 procent naar ruim 4 procent. Hoe meer rente je betaalt, hoe meer je profiteert van de aftrek.’
‘De gemiddelde eenverdiener die nu een eerste huis koopt, heeft een salaris van ruim 70 duizend euro. Of wordt door ouders geholpen.’
Noorlag ziet hoe de renteaftrek de vermogensongelijkheid tussen kopers en niet-kopers vergroot en is daarom zeker voorstander van afbouwen. Het leed voor mensen die recent gekocht hebben, zal volgens hem beperkt blijven als een volgende regering daar minimaal vijftien jaar de tijd voor neemt. ‘Dan worden de stijgende rentekosten ruim gecompenseerd door groei van inkomen.’
Hypotheekrenteaftrek beperkt starters (klopt niet, althans…)
In een recente studie schrijven onderzoekers van De Nederlandsche Bank DNB dat de relatie tussen het ‘woningtekort’ in Nederland en de huizenprijs heel beperkt is. Sterker: in de jaren veertig, toen er gigantische woningnood was, stegen de prijzen amper. Er waren geen huizen, maar ook geen geld om de prijs verder op te drijven.
De afgelopen decennia was het woningtekort redelijk constant maar vlogen de prijzen de lucht in. Dat is te verklaren door een samenloop van omstandigheden, stelt DNB. ‘De fiscale regels rondom wonen spelen zeker een rol, net als de lage rente en de gestegen salarissen’, zegt een woordvoerder van DNB. ‘Maar ook hoe de bestaande woonruimte wordt verdeeld, hoe de huurmarkt functioneert.’