De VVD moet afscheid nemen van het populisme van Yesilgöz – Commentaar Trouw
De VVD is geen middenpartij meer. De gang van zaken rond de zogenaamde excuses van VVD-lijsttrekker Dilan Yesilgöz richting zanger Douwe Bob onderstreept die conclusie. Die kwamen rijkelijk laat, en op een strategisch moment: na een door de zanger aangekondigde rechtszaak en vlak na de publicatie van de voor de VVD teleurstellende peilingen.
Met een oprechte verontschuldiging heeft het weinig te maken. In een gezamenlijke verklaring benadrukte Yesilgöz dat ze de zanger niet had moeten beschuldigen van Jodenhaat. Daarmee was voor Yesilgöz de kous af.
Morrende achterban over onderbuik-tweets
De VVD is in crisis. Het zogenaamde gebaar van de VVD-lijsttrekker is een poging om het vertrouwen van de achterban te herstellen. Achter de schermen zou er al langer onvrede zijn over de politieke stijl van Yesilgöz. De tweets vanuit de onderbuik kunnen op weinig begrip rekenen. Het is terug te zien in het vertrouwen van de VVD-kiezers. Nog maar de helft vindt Yesilgöz geschikt als partijleider, blijkt uit een opiniepeiling van EenVandaag en onderzoeksbureau Verian.
Toch blijft het binnen de partijtop en de achterban opvallend stil. Er is geen partij die de marketing zo goed op orde heeft als de VVD. VVD-ministers steunen Yesilgöz voor de camera’s en de leden roeren zich nauwelijks, een paar uitzonderingen daargelaten.
Liberalisme ingeruild voor populisme
Daar is niet enkel de partijcultuur debet aan. Sinds het vertrek van Mark Rutte en sinds de VVD de deur opende voor samenwerking met de PVV, is er weinig over van het liberale gedachtegoed. Onder Yesilgöz voert populisme de boventoon.
Dat is zichtbaar in Kamerdebatten waar de VVD-leider de ene na de andere jij-bak op Kamerleden afvuurt. Inhoudelijk vertaalt die populistische koers zich in het PVV-amendement dat de VVD vlak voor het zomerreces steunde. Hulp aan migranten zonder verblijfspapieren wordt voortaan strafbaar, staat in het voorstel.
Organisaties en de christelijke partijen reageerden geschokt. Justitieminister David van Weel (VVD) suste de zorgen en beloofde dat hij de wet (deels) niet uit zou voeren. Over populisme gesproken.
Yesilgöz’ nareis-op-nareis-leugen
Uit het VVD-verkiezingsprogramma blijkt hoezeer de partij naar rechts is opgeschoven. De eerdere klimaatambitie heeft plaatsgemaakt voor het beschermen van de industrie, het demonstratierecht wordt aangescherpt, en onder bepaalde omstandigheden kan het zo zijn dat Nederland geen enkele asielzoeker opvangt. Daarmee schurkt de partij tegen de PVV aan.
De VVD is geradicaliseerd. Yesilgöz heeft die koers ingezet nadat ze haar nareis-op-nareis-leugen verspreidde, vlak na de val van het laatste kabinet-Rutte. Het stelt enigszins gerust dat de VVD-kiezer inmiddels lijkt af te rekenen met het populisme van Yesilgöz en terugverlangt naar de centrumrechtse middenpartij die de VVD ooit was. Dat mogen de leden en de partijtop zich aantrekken. Het wordt tijd dat ze zich uitspreken en afscheid nemen van het populisme van Yesilgöz.