Raad van State: kabinetsplan verlaging eigen risico leidt tot hogere premie en inkomensachteruitgang
Een forse verlaging van het eigen risico in de zorg was het kroonjuweel van voormalig PVV-minister Fleur Agema. Na kritische adviezen is het maar de vraag of het demissionaire kabinet de plannen überhaupt uitvoert.
Je zou denken: als het eigen risico van 385 euro naar 165 euro gaat, hoef je dus 220 euro minder te betalen. Simpele rekensom. Maar de realiteit is complexer, waarschuwt de Raad van State maandag. Een verlaging van het eigen risico betekent dat de zorgpremie stijgt. Onderaan de streep moeten veel mensen daarom juist meer betalen. Ook mensen die dat helemaal niet kunnen ophoesten.
De verlaging van het eigen risico was een kroonjuweel van de PVV. In de verkiezingscampagne van 2023 maakte partijleider Geert Wilders er een groot punt van. Hij wilde het eigen risico volledig afschaffen. Dat voornemen werd tijdens de formatie teruggebracht tot een forse verlaging.
Maar nu wankelt ook die ruime halvering. Een wetsvoorstel dat oud-zorgminister Fleur Agema (PVV) eerder indiende, krijgt flinke kritiek. Het voorstel klinkt sympathiek, maar de maatregel is ‘ongericht’ en ‘kent een aantal nadelen en negatieve effecten’, waarschuwt de Raad van State.
200 euro extra
Het adviesorgaan wijst erop dat een verlaging van het eigen risico gepaard gaat met een verhóging van de zorgpremie. De zorg moet immers ergens van betaald worden. Verzekerden gaan daardoor ongeveer 200 euro per jaar meer afdragen, waarmee het beoogde voordeel grotendeels verdampt.
Raad van State: kabinetsplan verlaging eigen risico leidt tot hogere premie en inkomensachteruitgang
Zorgverzekering Met het plan hoopte de regering te voorkomen dat mensen met een kleine beurs noodzakelijke zorg uitstelden of opgaven. Maar het plan zal juist een averechts effect hebben, schrijft het adviesorgaan.
De Raad van State heeft forse kritiek op het plan van het demissionaire kabinet-Schoof om het eigen risico per 2027 te verlagen van 385 euro naar 165 euro per jaar. De raad adviseert het demissionair kabinet om de financiële gevolgen van het plan beter uit te leggen en adviseert om het voorstel niet in huidige vorm aan de Tweede Kamer voor te leggen. Dat staat in een maandag gepubliceerd advies over het plan van de onlangs opgestapte minister Fleur Agema (Volksgezondheid, Welzijn en Sport, PVV).
Met het plan wilde het kabinet voorkomen dat mensen met een kleine beurs noodzakelijke zorg uitstelden of opgaven. Maar door de verlaging van het eigen risico zullen mensen met een laag inkomen en arbeidsongeschikten met een uitkering er financieel op achteruitgaan en dus juist sneller afzien van zorg, schrijft het adviesorgaan.
Dat komt onder meer doordat het plan ten koste gaat van de Tegemoetkoming arbeidsongeschiktheid, juist bedoeld als jaarlijkse compensatie voor het eigen risico. Ook leidt de voorgenomen verlaging volgens berekeningen tot een verhoging van de zorgpremie met circa 200 euro per jaar per verzekerde. Dat heeft als gevolg dat mensen die hun eigen risico niet helemaal opmaken, erop achteruitgaan.
Door ‘dubbele vergrijzing’ – binnen de groep Nederlandse 65-plussers neemt het aandeel 80-plussers toe – en onder meer technologische ontwikkelingen stijgen de zorgkosten de komende decennia verder. De Raad van State verwacht dat de zorguitgaven stijgen van 12,7 procent van het bbp in 2015 naar ruim 20 procent in 2060. „In absolute zin komt dat neer op een verdrievoudiging van de zorguitgaven per hoofd van de bevolking”, aldus het adviesorgaan.